Sevda Papağanı Nedir? Özellikleri, Bakımı ve Beslenmesi
Sevda papağanı, Agapornis cinsine ait küçük, hareketli ve sosyal papağanların ortak adıdır. İngilizcede “lovebird” olarak bilinir.
Küçük olmalarına rağmen oldukça güçlü gagaları, meraklı karakterleri ve belirgin sosyal davranışları vardır. Evde bakımları yalnız kafese yem ve su koymaktan ibaret değildir.
Bir Sevda papağanının günlük yaşamında:
hareket, sosyal iletişim, kemirme, foraging, oyuncaklar, dengeli beslenme ve düzenli uyku
bulunmalıdır.
Ayrıca önemli bir nokta var:
Sevda papağanı tek bir tür değildir.
Kaç Tür Sevda Papağanı Vardır?
Agapornis cinsinde günümüzde kabul edilen dokuz tür bulunur.
Bunlar:
Şeftali Yüzlü Sevda Papağanı (Agapornis roseicollis),
Fischer Sevda Papağanı (Agapornis fischeri),
Maskeli Sevda Papağanı (Agapornis personatus),
Kara Yanaklı Sevda Papağanı (Agapornis nigrigenis),
Lilian Sevda Papağanı (Agapornis lilianae),
Kırmızı Yüzlü Sevda Papağanı (Agapornis pullarius),
Kara Kanatlı Sevda Papağanı (Agapornis taranta),
Kara Yakalı Sevda Papağanı (Agapornis swindernianus)
ve Gri Başlı Sevda Papağanıdır (Agapornis canus).
Sekiz tür Afrika ana karasında, Gri Başlı Sevda Papağanı ise Madagaskar’da doğal olarak bulunur.
Evcil kuş olarak en çok karşılaşılanlardan biri Şeftali Yüzlü Sevda Papağanıdır.
Sevda Papağanları Nerede Yaşar?
Bütün Sevda papağanlarının aynı habitatta yaşadığı söylenemez.
Birçok tür:
savana,
kuru ormanlık alan,
açık ağaçlık arazi
ve su kaynaklarının çevresindeki bölgelerde
yaşar.
Bazı türler ise daha farklı habitatlara uyum sağlamıştır.
Örneğin Kara Yakalı Sevda Papağanı Afrika’nın yağmur ormanı bölgelerinde yaşayabilirken, Şeftali Yüzlü Sevda Papağanı daha kurak ve açık alanlarda görülür.
Yani eski yazılardaki:
“Sevda papağanları tropikal ormanlarda yaşar.”
ifadesi bütün türler için doğru değildir.
Sevda Papağanı Ne Kadar Büyür?
Türüne göre değişmekle birlikte Sevda papağanları yaklaşık 13–17 cm uzunluğunda küçük papağanlardır.
Ağırlıkları da çoğu türde yaklaşık 40–60 gram civarındadır.
Şeftali Yüzlü Sevda Papağanı grubun daha iri üyelerinden biridir ve yaklaşık 15 cm uzunluğa ulaşabilir.
Kısa kuyrukları, tıknaz gövdeleri ve vücutlarına göre güçlü görünen gagaları karakteristiktir.
Sevda Papağanının Karakteri Nasıldır?
Sevda papağanları genellikle:
meraklı,
hareketli,
oyuncu,
çevresini araştırmayı seven
ve sosyal
kuşlardır.
Küçük olmaları uysal olacakları anlamına gelmez.
Bazı bireyler oldukça cesur ve alan koruyucu olabilir. Kendinden çok daha büyük kuşlara karşı bile geri çekilmeyen Sevda papağanları görmek mümkündür.
Bu nedenle karakterlerini yalnız:
“sevecen küçük papağan”
şeklinde düşünmek eksik kalır.
Sevda Papağanı Sahibine Alışır mı?
Evet.
Özellikle insanlarla olumlu deneyimler yaşayan tek bir Sevda papağanı sahibine oldukça güçlü biçimde alışabilir.
Kuş:
yanınıza gelebilir,
sizi görünce seslenebilir,
elinizden ödül alabilir,
eğitime katılabilir
ve sizinle oyun oynamayı tercih edebilir.
Ancak bu bağ zorla kurulmaz.
Kuşu yakalamak, kovalamak veya sürekli istemediği halde elde tutmak yerine gönüllü yaklaşma ve pozitif pekiştirme kullanılmalıdır.
Sevda Papağanı Tek Başına Yaşayabilir mi?
Evet.
Sevda papağanının mutlaka eşle yaşaması gerektiği doğru değildir.
Tek yaşayan bir Sevda papağanı:
yeterli sosyal etkileşim,
günlük hareket,
oyuncak,
foraging
ve zihinsel uğraş
sağlandığında sağlıklı bir yaşam sürdürebilir.
Hatta tek yaşayan bazı kuşlar insanlarla oldukça güçlü sosyal ilişkiler kurabilir.
Sorun tek kuş olmak değil, sosyal ihtiyaçları karşılanmadan yalnız bırakılmaktır.
Çift Sevda Papağanı Daha mı Mutlu Olur?
Bunu otomatik bir kural olarak söyleyemeyiz.
Birbirine uyum sağlayan iki Sevda papağanı güçlü bir çift bağı oluşturabilir.
Ancak:
aynı kafese konulan her iki kuş birbirini sevmez,
erkek ve dişi olmak uyum garantisi değildir,
aynı cinsiyette iki kuş da güçlü sosyal bağ kurabilir.
Ayrıca birbirine çok bağlanan bir çift insanlarla daha az ilgilenebilir.
İkinci kuş alınacaksa:
“Yalnız kalmasın, yanına bir tane atalım.”
şeklinde doğrudan aynı kafese koymak doğru değildir.
Sevda Papağanı Neden Aşk Kuşu Olarak Bilinir?
Lovebird adı, bu kuşların belirgin çift bağları ve birbirine yakın durma davranışlarından gelir.
Eşleşmiş iki kuş sık sık:
yan yana oturabilir,
birbirinin tüylerini düzeltebilir,
yakın temas kurabilir
ve sosyal davranışlar gösterebilir.
Fakat bundan:
“Sevda papağanı hayatı boyunca yalnız bir eş seçer ve eşini asla değiştirmez.”
şeklinde kesin bir biyolojik kural çıkarılmamalıdır.
Güçlü çift bağı gerçek bir davranıştır; “ömür boyu tek eş” söylemi ise gereğinden fazla romantikleştirilmiştir.
Sevda Papağanı Çok Sesli mi?
Sevda papağanları küçük olmalarına rağmen sessiz kuşlar değildir.
Gün içinde:
cıvıldama,
iletişim çağrıları,
keskin ötüşler
ve zaman zaman tiz sesler
çıkarabilirler.
Büyük Kakadu veya Ara papağanlarının ses gücüne sahip değillerdir ancak yüksek ve keskin sesleri apartman ortamında yine de fark edilir.
Sessizlik isteyen biri için:
“Nasıl olsa küçük kuş, sesi çıkmaz.”
diye düşünmek doğru olmaz.
Sevda Papağanı Konuşur mu?
Bazı bireyler birkaç kelime veya insan sesi öğrenebilir.
Ancak Sevda papağanları genel olarak konuşma yetenekleriyle öne çıkan papağanlardan değildir.
Daha çok:
kendi çağrıları,
cıvıldamalar,
ıslıklar
ve çevredeki bazı sesleri taklit etme
görülebilir.
Bu nedenle:
“Konuşan papağan istiyorum.”
amacıyla Sevda papağanı sahiplenmek doğru beklenti oluşturmaz.
Sevda Papağanı Ne Yer?
Sevda papağanı yalnız tohumla beslenmemelidir.
Evde sağlıklı beslenmenin temeli:
dengeli formüle yem, çeşitli sebze ve yeşillikler, kontrollü tohum, daha küçük miktarda meyve ve temiz sudur.
Doğadaki Sevda papağanlarının beslenmesi türe ve mevsime göre değişir.
Çeşitli:
çim ve bitki tohumları,
meyveler,
meyveler/berry türleri
ve bitkisel materyaller
tüketebilirler.
Fakat yabani kuşun gün boyunca farklı besinler aramasıyla kafesteki kuşun sürekli tohum dolu yemliğin başında bulunması aynı durum değildir.
Sadece Tohumla Beslenir mi?
Hayır.
Tohum karışımları Sevda papağanlarının çok sevdiği yiyeceklerdir ancak yalnız tohuma dayalı beslenme dengeli değildir.
Kuş karışımın içinden yalnız sevdiği:
darı,
ayçiçeği
veya başka yağlı tohumları
seçebilir.
Böyle bir beslenme uzun vadede özellikle bazı vitaminler, mineraller ve aminoasitler açısından yetersiz kalabilir.
Tohum tamamen yasak değildir; ana besin olmamalıdır.
Pellet Ne Kadar Verilmeli?
Bazı güncel kuş beslenme rehberleri Sevda papağanlarında pellet ağırlıklı beslenmeyi ve yaklaşık %75–80 pellet kullanımını önerir.
Ancak bunu her kuş için değişmez matematik kuralı haline getirmiyoruz.
Kuşun:
mevcut beslenmesi,
pelleti gerçekten yiyip yemediği,
yaşı
ve genel beslenme düzeni
önemlidir.
Asıl hedef:
yalnız tohuma bağımlı olmayan, dengeli ve çeşitli bir beslenme oluşturmaktır.
Tohumla büyümüş bir kuş pellet yemiyor diye bir gecede tohumu tamamen kesmeyin. Geçiş kademeli yapılmalıdır.
Hangi Sebzeleri Yiyebilir?
Örneğin:
havuç,
brokoli,
kabak,
balkabağı,
tatlı kırmızı biber,
yeşil fasulye,
bezelye
ve uygun yapraklı yeşillikler
sunulabilir.
Sebzeleri iyice yıkayın ve kuşun kolay yiyebileceği boyutta hazırlayın.
Farklı sebzeler sunmak tek bir yiyeceğe bağlı kalmaktan daha iyidir.
Meyve Verilir mi?
Evet, daha küçük miktarlarda.
Örneğin:
elma,
armut,
çilek,
nar,
mango,
muz,
kavun
ve üzüm
verilebilir.
Meyvelerin şeker içeriği nedeniyle sebzelerden daha kontrollü sunulması uygundur.
Elma verilecekse çekirdeklerini çıkarın.
Dal Darı ve Ayçiçeği Verilir mi?
Evet.
Dal darı:
eğitim,
ele alıştırma,
foraging
ve ödül
için oldukça kullanışlıdır.
Ayçiçeği de yasak değildir ancak enerji ve yağ bakımından yoğun olduğundan kontrollü verilmelidir.
İkisinin de:
“Seviyor, o zaman ana yemi bu olsun.”
noktasına gelmemesi gerekir.
Sevda Papağanına Kuş Kumu Verilir mi?
Hayır.
Sevda papağanları tohumların kabuklarını ayırır ve iç kısmını yer.
Sindirim için grit veya kuş kumuna ihtiyaç duymazlar.
Gereksiz yere fazla grit tüketilmesi sindirim sisteminde sorun oluşturabilir.
Sevda Papağanının Kafesi Nasıl Olmalı?
Tek Sevda papağanı için yaklaşık 60 × 60 × 90 cm ölçüler pratik bir minimum rehber olarak kullanılabilir.
Mümkün olduğunca daha büyük kafes tercih edilmelidir.
Önemli olan yalnız yüksekliği değildir.
Kuş:
kanatlarını rahat açabilmeli,
tünekler arasında hareket edebilmeli,
oyuncaklarla uğraşabilmeli
ve kafes içinde kullanılabilir boş alana sahip olmalıdır.
İki kuş birlikte yaşayacaksa daha geniş yaşam alanına ihtiyaç vardır.
Kafeste Neler Olmalı?
Kafeste:
farklı çaplarda güvenli doğal tünekler,
kemirme oyuncakları,
parçalanabilir materyaller,
salıncaklar,
tırmanma seçenekleri
ve foraging oyuncakları
bulunabilir.
Sevda papağanlarının gagaları güçlüdür ve kemirmek normal davranışlarının parçasıdır.
Bu nedenle kuşun kemirmesini tamamen engellemeye çalışmak yerine güvenli şeyleri kemirmesini sağlamak gerekir.
Ayna Gerekli mi?
Hayır.
Ayna Sevda papağanı için gerekli bir sosyal arkadaş veya bakım ürünü değildir.
Bazı kuşlar aynaya aşırı ilgi gösterebilir ve yansımayı başka bir kuş gibi değerlendirebilir.
Oyuncak seçiminde:
arama,
kemirme,
tırmanma
ve problem çözme
davranışlarını destekleyen seçenekler daha işlevseldir.
Kafesten Çıkarılmalı mı?
Güvenli ortamda günlük hareket fırsatı verilmelidir.
Sevda papağanı küçük ama aktif bir uçucudur.
Kafes dışında:
uçabilir,
tırmanabilir,
oynayabilir
ve çevresini araştırabilir.
Odadaki:
açık pencere,
çalışan vantilatör,
sıcak ocak,
zehirli bitkiler,
elektrik kabloları
ve diğer evcil hayvanlar
önceden kontrol edilmelidir.
Sevda Papağanı Isırır mı?
Evet.
Küçük olmalarına rağmen güçlü gagaları vardır.
Isırma:
korku,
alan koruma,
istenmeyen temas,
aşırı uyarılma
ve öğrenilmiş davranışlarla
ilişkili olabilir.
Özellikle yuva alanı veya kafes çevresini koruyan bazı kuşlar daha savunmacı davranabilir.
Bu davranışı:
“Sevda papağanı kıskançtır.”
diye insan karakterleriyle açıklamak yerine neyin hemen öncesinde olduğunu incelemek daha faydalıdır.
Sevda Papağanı Kaç Yıl Yaşar?
Yaşam süresi bireye, türe ve bakım koşullarına göre değişir.
Evcil Sevda papağanları için yaklaşık 10–15 yıl yaygın bir aralıktır.
İyi bakım altında 20 yıla yaklaşan bireyler de olabilir.
Dolayısıyla küçük bir kuş olsa da kısa süreli bir sorumluluk değildir.
Sevda Papağanı Sahiplenmeden Önce Ne Bilinmeli?
Sevda papağanı:
küçük,
renkli
ve oldukça eğlenceli
bir kuştur.
Ama küçük olması kolay bakım anlamına gelmez.
Her gün:
sosyal iletişim,
hareket,
oyuncak,
kemirme fırsatı,
uygun beslenme
ve temizlik
ister.
Ayrıca bazı bireyler:
yüksek sesli,
ısırmaya yatkın,
alan koruyucu
ve oldukça inatçı
olabilir.
Yani yalnız görünüşünü değil, gerçek karakterini ve günlük bakım yükünü de hesaba katmak gerekir.
Sevda Papağanı Nasıl Bir Kuştur?
Net cevap:
Sevda papağanları, Agapornis cinsindeki dokuz küçük Afrika papağanı türünü kapsayan, sosyal, hareketli ve güçlü karakterli kuşlardır.
Tek yaşayabilirler; mutlaka eş almak gerekmez.
Çift yaşayan kuşlar da insanlardan çok birbirlerine bağlanabilir.
Yalnız tohumla beslenmemelidirler.
Geniş kafes, günlük hareket, foraging, güvenli kemirme materyalleri ve düzenli sosyal etkileşim gerekir.
Ve “lovebird” adı sizi yanıltmasın:
Sevda papağanı yalnız romantik biçimde yan yana oturan iki küçük kuş değildir; gerçek ihtiyaçları ve oldukça güçlü karakteri olan bir papağandır.
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.










