Muhabbet Kuşuna Step Up Komutu Nasıl Öğretilir?

Muhabbet Kuşuna Step Up Komutu Nasıl Öğretilir?

“Step up”, muhabbet kuşunun parmağa veya elde tutulan güvenli bir tünek üzerine gönüllü biçimde çıkmasını sağlayan temel bir davranıştır. Eğitimde amaç kuşun göğsüne bastırarak dengesini bozup parmağa çıkmaya mecbur etmek değildir. Kuşun yaklaşması, bir ayağını uzatması ve iki ayağıyla hedefe geçmesi küçük adımlar halinde ödüllendirilir.

Bu davranış günlük bakımda kafesten çıkış, güvenli taşıma ve başka eğitimlere geçiş için kullanışlıdır. Ancak kuş elden belirgin biçimde korkuyorsa doğrudan parmağa çıkarmaya çalışmak yerine önce güven ve el yakınlığı üzerinde çalışmak gerekir.

İlk Hedef Parmağın Yakınında Sakin Kalmaktır

Parmak kuşun göğsüne doğru hızlıca götürülmez. Kuşun rahat olduğu mesafede tutulur ve sakin kalması ödüllendirilir. Birkaç tekrar sonra parmak biraz daha yaklaşır. Kuş başını uzatıp parmağı inceliyor veya merakla yaklaşıyorsa bir sonraki adıma geçilebilir.

El her yaklaştığında kuş tünek boyunca kaçıyorsa mesafe fazla hızlı kapanmıştır. Aynı noktada ısrar etmek yerine daha uzak ve kolay seviyeye dönülür.

Bir Ayağın Parmağın Üzerine Gelmesi Ayrı Bir Başarıdır

Kuşun iki ayağıyla bir anda parmağa çıkmasını beklemek gerekmez. İlk kez parmağa bir ayağını koyduğunda davranış işaretlenip ödüllendirilebilir. Kuş tekrar tüneğe dönmek isterse engellenmez.

Bu küçük adım birkaç kez rahatça gerçekleştiğinde ikinci ayağın gelmesi beklenir. Kuş iki ayağıyla parmak üzerinde kısa süre durduğunda yeniden ödül gelir.

Komut Davranış Oluşmaya Başladıktan Sonra Eklenir

“Çık”, “gel” veya “step up” gibi tek bir kısa ifade seçilebilir. Kuş parmağa geçmeye hazırlanırken komut verilir. Böylece kelime davranışla eşleşir. Aynı komutu kuş cevap vermediğinde arka arkaya birçok kez söylemek sinyalin anlamını zayıflatabilir.

Göğse Bastırarak Çıkarmak Hızlı Görünse de İyi Eğitim Değildir

Yaygın yöntemlerden biri parmağı kuşun alt göğsüne bastırarak dengesini bozmak ve ayağını kaldırmaya zorlamaktır. Kuş parmağa çıksa bile bu, komutu gönüllü öğrendiği anlamına gelmez. Bazı kuşlar zamanla el yaklaşımından kaçmaya veya ısırmaya başlayabilir.

Parmak, kuşun ayağını rahatça uzatabileceği yükseklikte sabit tutulmalıdır. Kuşun seçimi ödüllendirilir. Gerekirse ilk aşamada elde tutulan doğal bir tünek, çıplak ele göre daha az korkutucu olabilir.

Elden Korkan Kuşta Tünek Step Up Ara Basamak Olabilir

Kuş elden çekiniyor ama tünekten korkmuyorsa küçük bir elde tutulan tünek yaklaşma aracı olarak kullanılabilir. Kuş tüneğe çıkmayı öğrendikten sonra el tünek üzerinde giderek daha yakına gelir. Sonraki aşamada parmağa geçiş denenir.

Bu yöntem kuşun el korkusunu bir anda aşmaya zorlamadan bakım davranışı kazandırabilir. Ancak tünek kuşa doğru kovalamak için kullanılmamalıdır.

Step Up ile Step Down Birlikte Öğretildiğinde Davranış Daha Kullanışlı Olur

Kuş yalnız parmağa çıkmayı değil, başka bir güvenli tüneğe inmeyi de öğrenmelidir. Step down için parmak hedef tüneğe yaklaştırılır, kuş tüneğe geçtiğinde işaret ve ödül gelir. Böylece kuş parmak üzerinde istemediği kadar uzun süre tutulmaz.

İki yönlü davranış günlük kullanımda güveni artırır. Kuş “parmağa çıkarsam geri inemem” gibi bir deneyim yaşamaz.

Farklı Ortamlara Geçiş Kademeli Yapılır

Kuş kafes içinde parmağa çıkmayı öğrenmiş olabilir ama oda içinde aynı komuta hemen cevap vermeyebilir. Davranış yeni yerde tekrar kolay seviyeden çalışılır. Farklı tünek yüksekliği, ışık veya dikkat dağıtıcılar kuş için yeni koşuldur.

Komut güvenilir hale geldikçe ödül her tekrarda gelmek zorunda değildir. Ancak zor ortam, yeni kişi veya uzun aradan sonra yeniden güçlü ödüle dönmek davranışı sağlam tutar.

İyi Step Up Davranışında Kuş Parmağı Bir Kaçışsızlık Noktası Olarak Görmez

Kuş el yaklaşınca gerilmiyor, komut sonrası kendi isteğiyle ayağını uzatıyor ve gerektiğinde tekrar tüneğe inebiliyorsa davranış doğru yönde gelişmiştir. Hedef kuşu elle yönetmek değil, bakım sırasında anlaşılır bir ortak dil kurmaktır.

Step up basit görünse de güven, zamanlama ve gönüllü katılım üzerine kurulduğunda başka pek çok davranışın temelini oluşturur. Zorlama ortadan kalktığında kuşun komuta verdiği cevap daha güvenilir hale gelir.

Step Up Davranışı Farklı Kişilerle Ayrı Ayrı Genellenir

Kuş sahibinin parmağına çıkmayı öğrenmiş olsa bile başka bir kişinin eline aynı rahatlıkla geçmeyebilir. Elin büyüklüğü, yaklaşma açısı, ses tonu ve kişinin hareketleri kuş için yeni uyaranlardır. Bu nedenle davranış yeni kişiyle yeniden kolay seviyeden çalışılmalıdır.

Kuş bir kişiyi tercih ediyorsa onu yabancı ele zorla aktarmak güveni bozabilir. Önce yeni kişi uzaktan ödül verebilir, sonra el yakınlığına geçilir ve en sonunda step up denenir. Aynı mantık parmak yerine elde tutulan tünek için de geçerlidir. Davranışın farklı kişiler ve farklı güvenli tüneklerle çalışılması, acil taşıma veya bakım sırasında kuşun tek bir ele bağımlı kalmasını azaltabilir.

Parmağın Yüksekliği ve Açısı Davranışı Kolaylaştırabilir

Parmak kuşun ayağını doğal biçimde uzatabileceği yükseklikte tutulmalıdır. Çok aşağıda kalırsa kuş aşağı inmeyi istemeyebilir; çok yukarıdan yaklaşırsa el tehditkâr görünebilir. Tüneğe paralel ve sabit bir yaklaşım çoğu kuş için daha anlaşılırdır.

Elin sürekli hareket etmesi de kuşun karar vermesini zorlaştırır. Parmağı kısa süre sabit tutmak, kuşa yaklaşma veya geri çekilme seçeneği verir. Step up davranışında iyi teknik, kuşu fiziksel olarak yönlendirmekten çok doğru seçimi kolaylaştıran bir hedef sunmaktır.