Muhabbet Kuşuna Döndürme Hareketi Nasıl Öğretilir?
Muhabbet Kuşuna Döndürme Hareketi Nasıl Öğretilir?
Muhabbet kuşuna kendi ekseni etrafında dönme hareketi öğretilebilir. En kolay yol, kuşun zaten rahat kullandığı bir tünek üzerinde hedefi küçük bir yay çizerek takip etmesini sağlamaktır. İlk günden tam tur beklemek yerine başın dönmesi, gövdenin yön değiştirmesi ve yarım turun tamamlanması ayrı ayrı pekiştirilir.
Bu tür bir numaranın değeri yalnız gösteri değildir. Kuşun kısa süre odaklanması, hedef takip etmesi ve insanla gönüllü etkileşim kurması zihinsel zenginleştirme sağlayabilir. Hareketin hiçbir aşamasında kuş elle çevrilmemeli veya ayağı sabitlenmemelidir.
Önce Kuşun Rahat Bir Tünekte Çalışması Sağlanır
Döndürme çalışması için kuşun güvenle kavrayabildiği, kaymayan bir tünek seçilmelidir. Çok dar, sallanan veya kuşun kanadını kafes teline çarpabileceği bir alan hareketi zorlaştırır. Masa üstü eğitim tüneği veya geniş bir doğal dal kullanılabilir.
Kuşun dikkatini çeken küçük ödül ya da target çubuğu gaganın birkaç santimetre önünde tutulur. Kuş yalnız başını hedefe çevirdiğinde bile ilk denemelerde işaretleme yapılabilir. Böylece hedefi takip etmenin doğru davranış olduğu anlaşılır.
Tam Tur Yerine Önce Küçük Dönüşler Pekiştirilir
Hedef kuşun başının yanına doğru yavaşça taşınır. Kuş bir ayağını çeviriyor veya gövdesini 45–90 derece döndürüyorsa bu adım ödüllendirilebilir. Birkaç başarılı denemeden sonra hedef biraz daha arkaya götürülür.
Kuş yarım turu rahat yaptığında hedef öbür yana doğru devam ettirilir. Tam dönüş ilk kez ortaya çıktığında ödül biraz daha değerli hale getirilebilir. Bu, tam turun küçük dönüşlerden farklı ve daha güçlü bir davranış olduğunu belirginleştirir.
Target Kullanılmıyorsa Ödül Eliyle de Şekillendirilebilir
Kuş ödülü takip etmeye alışkınsa küçük yem parçası yönlendirici olarak kullanılabilir. Ancak ödül sürekli gaganın dibinde tutulup kuş sürüklenmemelidir. Hareket oluşmaya başladığında el işareti sadeleştirilir; kuşun ödülü görmeden de dönüş yapması hedeflenir.
Sözlü Komut Hareket Oturduktan Sonra Eklenir
“Dön” gibi kısa bir kelimeyi kuş henüz davranışı bilmiyorken tekrar tekrar söylemek komutu öğretmez. Önce hareket güvenilir hale gelir. Daha sonra kelime, el işaretinden hemen önce söylenir. Zamanla el hareketi küçültülür ve sözlü işaret daha belirgin hale gelir.
Aynı komut kelimesini farklı davranışlarda kullanmamak yararlıdır. Evde birden fazla kişi eğitim yapıyorsa aynı sözcük ve benzer işaret kullanılması kuş için daha tutarlı bir öğrenme ortamı oluşturur.
Dönüş Yönü Kuşun Rahatlığına Göre Seçilebilir
Bazı kuşlar bir yöne dönmeyi diğerinden daha kolay öğrenir. İlk aşamada kolay yöne çalışmak normaldir. Daha sonra istenirse ters yöndeki dönüş ayrı bir işaretle öğretilebilir. İki yönü aynı anda karıştırmak başlangıçta gereksiz karmaşa yaratabilir.
Kuş bir yönde sürekli dengesini kaybediyorsa tünek, tırnak uzunluğu, ayak kullanımı ve alan kontrol edilmelidir. Belirgin denge sorunu veya yeni ortaya çıkan tek taraflı hareket kısıtlılığı varsa eğitim zorlanmamalı ve sağlık açısından değerlendirme düşünülmelidir.
Eğitim Kısa ve İstekli Katılımla Bitirilmelidir
Kuş birkaç başarılı dönüş yaptıktan sonra seansı bitirmek, onlarca tekrar yapıp ilgisini kaybetmesini beklemekten daha verimlidir. Kuş ödülü almıyor, başka yöne gidiyor veya tüy bakımına dönüyorsa ara vermek daha uygundur.
Döndürme hareketi günlük bakım için zorunlu bir beceri değildir. Bu yüzden performans baskısı yaratmanın hiçbir anlamı yoktur. Kuş için oyun niteliğinde kaldığında hem öğrenme hem insanla etkileşim daha sağlıklı olur.
Öğrenilen Hareket Farklı Ortamlara Yavaşça Taşınabilir
Kuş hareketi tek bir eğitim tüneğinde öğrendiğinde başka bir tünek üzerinde hemen aynı performansı göstermeyebilir. Bu normaldir; çevresel ipuçları değişmiştir. Yeni yerde önce daha kolay basamaklara dönmek ve birkaç başarılı tekrar yapmak davranışın genellenmesini kolaylaştırır.
Muhabbet kuşuna dönme hareketi öğretmenin temel mantığı, kuşu fiziksel olarak çevirmek değil, kendi seçimiyle hedefi takip ederken oluşan küçük dönüşleri yakalamaktır. Tam tur, bu küçük doğru adımların doğal sonucudur.
El İşaretini Küçültmek Davranışın Gerçekten Öğrenilip Öğrenilmediğini Gösterir
Başlangıçta hedef çubuğu veya ödül eli kuşu neredeyse tüm tur boyunca yönlendirebilir. Fakat bu yardım hiç azaltılmazsa kuş aslında “dön” davranışını değil, hareket eden eli takip etmeyi öğrenmiş olabilir. Davranış oturdukça hedefin çizdiği yay küçültülmeli, ödül görünür konumdan çıkarılmalı ve yalnız kısa bir başlangıç işareti bırakılmalıdır.
Kuş yardım azaltıldığında duruyorsa önceki basamağa dönmek gerekir. İşareti yeniden biraz belirginleştirip birkaç başarılı tekrar yaptıktan sonra küçültme daha yavaş sürdürülebilir. Bu geri dönüş eğitimde gerileme değildir; davranışın hangi ipucuna bağlı olduğunu anlamayı sağlar. Kuş sonunda küçük bir el işareti veya tek sözlü komutla dönebiliyorsa hareket daha bağımsız hale gelmiş demektir.
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.
