Muhabbet Kuşu Eğitiminde Ödül Olarak Ne Kullanılır?
Muhabbet kuşu eğitiminde en iyi ödül, kuşun gerçekten istediği ve birkaç saniye içinde tüketebildiği küçük bir ödüldür. Bu çoğu kuşta sevilen bir tohumun minicik parçası olabilir; bazı kuşlar ise yiyecekten çok kısa sosyal ilgiye, sevdiği oyuncağa erişime veya belirli bir etkinliğe değer verir. Ödülün amacı kuşu doyurmak değil, doğru davranışın hemen ardından anlamlı bir sonuç sağlamaktır.
Bu nedenle tek bir “en iyi eğitim ödülü” listesi yoktur. Aynı evde yaşayan iki muhabbet kuşunun tercihleri bile farklı olabilir. Eğitim başlamadan önce kuşun hangi yiyeceği önce seçtiğine, hangi oyuncağa daha hızlı yöneldiğine ve hangi sosyal etkileşimi aradığına bakmak daha doğru bir başlangıçtır.
Ödül Kuş İçin Değerli, Porsiyon Olarak Çok Küçük Olmalıdır
Eğitim sırasında büyük bir parça verilirse kuş onu uzun süre yer ve seansın ritmi kesilir. Küçük ödül ise davranış, işaret ve sonuç arasındaki bağı daha net tutar. Tohum kullanılacaksa günlük beslenme dengesini bozmamak için ödül miktarı günün toplamından düşünülmelidir.
Darı gibi sevilen küçük tohumlar, kuş birkaç saniyede alabildiği için pratik olabilir. Yağlı tohumlar veya kuruyemiş parçaları bazı kuşlarda çok değerli olsa da miktarları daha dikkatli tutulmalıdır. İnsan atıştırmalıkları, tuzlu kuruyemişler, şekerli ürünler, çikolata veya baharatlı yiyecekler eğitim ödülü değildir.
Ödülün “Yüksek Değerli” Olması Büyük Olması Demek Değildir
Kuşun çok sevdiği bir yiyecekten neredeyse kırıntı büyüklüğünde bir parça bile güçlü bir ödül olabilir. Eğitimde değer, gramla değil kuşun o seçeneğe gösterdiği istekle ilgilidir. Küçük porsiyon aynı seans içinde daha fazla doğru davranışı ödüllendirmeyi de kolaylaştırır.
Günlük Yemin Tamamını Eğitim İçin Tutmak Doğru Değildir
Kuşu aç bırakarak motivasyon yaratmaya çalışmak güven ilişkisini zedeler. Eğitim, temel beslenmeye erişimi kısıtlamanın aracı olmamalıdır. Kuş normal günlük düzeninde beslenir; eğitim için ise küçük ve kontrollü bir ödül payı ayrılır.
Seans sırasında kuş ödüle hiç ilgi göstermiyorsa bunun tek açıklaması “tok” olması değildir. Ortam dikkat dağıtıcı olabilir, kuş dinlenmek isteyebilir, ödülü yeterince sevmiyor olabilir veya çalışmanın adımı zor gelmiş olabilir. Motivasyon düşüklüğünde ilk çözüm yemi azaltmak değil, koşulları ve görev zorluğunu gözden geçirmektir.
Yiyecek Dışındaki Ödüller de Kullanılabilir
Bazı muhabbet kuşları övgü sesine, baş bölgesinde alışık olduğu kısa kaşınmaya, sevdiği oyuncağa birkaç saniye erişime veya serbest uçuşta tercih ettiği noktaya gitmeye güçlü tepki verebilir. Bunlar kuşun gerçekten değer verdiği sürece pekiştirici olarak kullanılabilir.
Yiyecek dışı ödüllerin avantajı, beslenme miktarını etkilememesidir. Ancak her kuş sosyal dokunmayı sevmez; özellikle gövde, sırt ve kanatlara gereksiz dokunmak hormonal veya rahatsız edici olabilir. Sosyal ödül, kuşun zaten rahat kabul ettiği etkileşimlerle sınırlı tutulmalıdır.
Ödül Seçimini Küçük Bir Tercih Testiyle Anlayabilirsiniz
İki veya üç güvenli seçeneği farklı zamanlarda çok küçük miktarlarda sunup kuşun hangisine daha hızlı yöneldiğini gözlemlemek işe yarar. Tercih zamanla değişebilir. Tüy dönemi, günlük rutin, doyma düzeyi veya yeni bir yiyeceğin keşfi kuşun seçimlerini etkileyebilir.
Eğitimin zor bir aşamasında daha değerli ödül, çok kolay bilinen bir davranışta ise daha sıradan bir ödül kullanılabilir. Böylece kuşun en sevdiği seçenek her küçük adımda tüketilmez ve ödülün etkisi korunur.
Ödülün Zamanlaması Türünden Daha Önemli Hale Gelebilir
Kuş doğru hareketi yaptıktan uzun süre sonra verilen çok sevilen bir ödül, zamanında verilen daha sıradan bir ödülden daha az öğretici olabilir. İşaretleyici ses veya sözlü marker kullanılıyorsa doğru davranış anında işaret gelir, ödül hemen ardından sunulur.
Ödül kuşa rüşvet gibi sürekli önceden gösterilmemelidir. İlk öğretimde yemle yönlendirme kısa süre kullanılabilse de hedef, kuşun davranışı ödülü görmeden yapabilmesidir. Davranış yerleştikçe ödülün her tekrar için gelmesi şart olmaktan çıkar.
İyi Ödül Kuşun Sağlığını ve Günlük Dengesini Bozmaz
Eğitimde çok sayıda tekrar yapılıyorsa ödüllerin küçüklüğü daha da önem kazanır. Birkaç dakikalık seans sonunda kuşun normal öğününü reddedecek kadar çok ödül tüketmesi, porsiyonun gereğinden büyük olduğuna işaret eder.
En kullanışlı ödül, kuşun sevdiği, güvenli olduğu bilinen, hızlı tüketilen ve günlük beslenme planına küçük miktarda sığan seçenektir. Kuşun tercihlerini tanımak, hazır bir “en iyi ödül” listesinden daha değerlidir.
Ödül Değeri Aynı Kuşta Bile Gün İçinde Değişebilir
Sabah çok cazip görünen bir ödül, kuş aynı besinden yeterince yedikten sonra akşam aynı etkiyi göstermeyebilir. Bu nedenle eğitimde tek bir ödüle bağımlı kalmak yerine iki veya üç güvenli seçenek bulmak kullanışlıdır. Kolay davranışlarda daha sıradan, yeni veya zor davranışlarda daha değerli seçenek kullanılabilir.
Ödülün değerini korumak için kuşun en sevdiği yiyeceği büyük miktarda serbestçe vermek gerekmez. Eğitim dışında da dengeli beslenme devam eder; eğitimde kullanılan özel seçenek ise gerçekten küçük miktarda kalır. Kuş ödülü alıp hemen başka tarafa gidiyorsa veya onu yere bırakıyorsa “daha çok ver” yerine ödülün o an için değerini kaybedip kaybetmediğine bakılır. Böylece motivasyon, açlık veya aşırı porsiyon üzerinden değil kuşun gerçek tercihi üzerinden yönetilir.
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.