Muhabbet Kuşlarında Göz Şişmesi

Muhabbet Kuşlarında Göz Şişmesi Neden Olur?

Muhabbet kuşunun bir gözünün veya göz çevresinin şişmesi tek bir hastalığa özgü değildir. Sorun doğrudan göz kapağında olabileceği gibi göz çevresindeki dokulardan, sinüslerden, bir yaralanmadan veya enfeksiyondan da kaynaklanabilir.

Muhabbet kuşlarında göz şişmesi neden olur? En sık düşünülen nedenler arasında göz veya göz kapağı iltihabı, sinüs sorunları, travma, göze kaçan yabancı maddeler, tahriş edici duman ve spreyler, bazı enfeksiyonlar ve uzun süreli dengesiz beslenmeye bağlı A vitamini eksikliği bulunur.

Bu nedenle gözü şişen kuşa yalnız görüntüye bakarak “üşütmüş”, “sinüzit olmuş” veya “göz enfeksiyonu var” demek doğru değildir.

Özellikle şişlikle birlikte akıntı, gözün sürekli kapalı tutulması, hapşırma, burun akıntısı, nefes almada değişiklik veya halsizlik varsa nedenin araştırılması gerekir.

Muhabbet Kuşunun Tek Gözü Neden Şişer?

Tek gözde şişlik görülmesi çoğu zaman sahibini “gözüne bir şey mi battı?” diye düşündürür.

Gerçekten de tek taraflı şişlik;

• göze toz veya yabancı madde kaçması,
• kafes veya oyuncağa çarpma,
• başka bir kuşun gagalaması,
• göz kapağındaki tahriş,
• göz veya çevre dokulardaki enfeksiyon,
• tek taraftaki sinüslerin etkilenmesi

gibi nedenlerle oluşabilir.

Fakat tek gözün şişmiş olması sorunun mutlaka yalnız gözde olduğu anlamına gelmez.

Bazı solunum yolu ve sinüs hastalıkları başlangıçta tek taraflı belirti gösterebilir.

Bu nedenle “tek göz şişmiş, kesin darbe almıştır” denmemelidir.

İki Göz Birden Şişerse Daha mı Ciddidir?

Her zaman değil.

İki göz çevresinin birden etkilenmesi daha yaygın bir solunum veya beslenme problemi ihtimalini düşündürebilir ancak yalnız göz sayısına bakarak hastalığın nedenini veya şiddetini belirlemek mümkün değildir.

Tek gözde ciddi bir sorun bulunabileceği gibi iki gözde daha hafif bir tahriş de olabilir.

Asıl önemli olan şişliğin yanında başka hangi belirtilerin bulunduğudur.

Sinüzit Muhabbet Kuşunun Gözünü Şişirir mi?

Evet.

Kuşların sinüsleri göz çevresindeki yapılarla yakın ilişkilidir. Özellikle gözün altında ve çevresinde bulunan sinüslerde iltihap veya birikim oluştuğunda göz çevresi dışarıdan şişmiş görünebilir.

Sinüs problemi bulunan bir kuşta göz şişmesine;

• burun akıntısı,
• hapşırma,
• göz akıntısı,
• nefes seslerinde değişiklik,
• burun deliklerinde kirlenme

eşlik edebilir.

Ancak her göz şişliği sinüzit değildir.

Veteriner hekimin gözün kendisiyle çevresindeki sinüsleri birbirinden ayırması bu nedenle önemlidir.

Cereyanda Kalmak Göz Şişmesine Neden Olur mu?

Cereyan tek başına bakteriyel veya viral bir göz enfeksiyonu oluşturmaz.

Açık pencere, klima veya vantilatörden gelen sürekli hava akımı göz ve solunum yollarında tahrişe yol açabilir. Ayrıca kuşun uzun süre rahatsız edici sıcaklık değişimlerine maruz kalması genel durumunu olumsuz etkileyebilir.

Fakat:

“Cereyanda kaldı, tek göz soğuk algınlığı oldu.”

şeklinde ayrı bir hastalık tanısı doğru değildir.

Gözü şişmiş bir kuşta enfeksiyon, travma, yabancı madde ve sinüs hastalığı gibi gerçek nedenler değerlendirilmelidir.

Göz Enfeksiyonu Nasıl Anlaşılır?

Gözde veya göz kapağında enfeksiyon olduğunda yalnız şişlik görülmeyebilir.

Şunlar da eşlik edebilir:

• kızarıklık,
• sulanma,
• yapışkan veya koyu akıntı,
• göz çevresindeki tüylerin ıslanması,
• göz kapağının birbirine yapışması,
• gözü sürekli kısma veya kapatma,
• gözü tüneğe sürtme.

Fakat bu belirtiler tek başına hangi mikroorganizmanın sorumlu olduğunu söylemez.

Bu nedenle akıntının rengine bakıp antibiyotik veya başka bir ilaç seçmek doğru değildir.

Psittakoz Göz Şişmesi Yapabilir mi?

Muhabbet kuşlarında Chlamydia psittaci enfeksiyonu göz ve solunum sistemi belirtilerine yol açabilir.

Gözlerde kızarıklık, konjonktivit, akıntı ve çevre dokularda şişlik görülebilir. Bazı kuşlarda burun akıntısı, halsizlik, iştahsızlık veya solunum belirtileri de bulunabilir.

Fakat gözü şişen her muhabbet kuşunda psittakoz yoktur.

Bu hastalığın ayrıca insanlara da bulaşabilme özelliği bulunduğu için veteriner hekimin psittakozdan şüphelendiği durumlarda hijyen kurallarına daha fazla dikkat edilmelidir.

Kuşla yakın temas sonrasında sahibinde ateş, kuru öksürük veya belirgin grip benzeri rahatsızlık gelişirse doktora evde kuş bulunduğunun söylenmesi faydalıdır.

A Vitamini Eksikliği Göz Şişmesine Neden Olur mu?

Olabilir.

Özellikle uzun süre yalnızca tohum ağırlıklı ve dengesiz beslenen kuşlarda A vitamini yetersizliği gelişebilir.

Bu durum ağız, solunum yolları ve göz çevresini kaplayan dokuların sağlığını bozabilir. Bazı kuşlarda göz veya sinüs çevresinde şişlik, akıntı ve beyazımsı kalınlaşmış dokular görülebilir.

Ancak buradan:

“Gözü şişti, A vitamini verelim.”

sonucu çıkarılmamalıdır.

Fazla A vitamini de zararlı olabilir.

Asıl çözüm uzun vadede dengeli beslenmedir. Şişlik oluşmuş bir kuşta ise nedeni belirlemeden yüksek doz vitamin kullanmak doğru değildir.

Sadece Tohumla Beslenmek Göz Sorunlarına Yol Açabilir mi?

Uzun süre yalnızca tohum ağırlıklı beslenme muhabbet kuşlarında yalnız göz sağlığı açısından değil genel beslenme açısından da yetersiz kalabilir.

Bu nedenle kuşun beslenmesinde yalnızca “daha fazla havuç verelim” yaklaşımı yerine genel beslenme düzeni değerlendirilmelidir.

Sebzeler ve uygun diğer besinler dengeli beslenmenin parçası olabilir ancak oluşmuş göz şişliğinin tek başına sebzeyle tedavi edilmesi beklenmemelidir.

Göze Toz veya Yem Kabuğu Kaçabilir mi?

Evet.

Yem kabukları, kafes tabanından kalkan ince tozlar veya başka küçük parçacıklar gözü tahriş edebilir.

Kuş:

• sık sık gözünü kırpabilir,
• tek gözünü kapatabilir,
• gözü sulanabilir,
• yüzünü tüneğe sürtebilir.

Ancak gözün içerisinde görülen bir parçayı cımbız, pamuklu çubuk veya başka bir araçla çıkarmaya çalışmak tehlikelidir.

Göze saplanmış bir yabancı cisim veya kornea yaralanması varsa evde müdahale durumu kötüleştirebilir.

Kavga veya Çarpma Sonrası Göz Şişebilir mi?

Evet.

İki kuş arasında kavga sırasında gaga darbesi göz kapağında şişlik ve yaralanmaya neden olabilir.

Kuş kafes içinde panikleyerek tele, oyuncağa veya başka bir sert yüzeye çarptığında da göz çevresi zarar görebilir.

Travma sonrasında;

• kanama,
• gözün tamamen kapanması,
• gözün normal konumundan farklı görünmesi,
• göz yüzeyinde bulanıklık,
• kuşun görmede zorlanması

varsa veteriner değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Sigara, Parfüm ve Spreyler Gözü Tahriş Eder mi?

Evet.

Muhabbet kuşları havadaki tahriş edici maddelere karşı hassastır.

Sigara ve elektronik sigara dumanı, yoğun parfüm, oda spreyi, temizlik spreyi, aerosol ürünler ve yoğun toz gözleri ve solunum yollarını tahriş edebilir.

Bu ürünlerin kullanıldığı sırada kuşun aynı ortamda bulunmaması en güvenli yaklaşımdır.

Kafese doğrudan dış parazit veya başka kimyasal spreyler sıkılması da göz temasına yol açabileceği için risklidir.

Göz Çevresindeki Kabuk Uyuz Olabilir mi?

Olabilir.

Muhabbet kuşlarında Knemidokoptes akarları bazı vakalarda göz çevresindeki tüysüz deriyi de etkileyebilir.

Ancak uyuzda genellikle yalnız yumuşak bir şişlik değil, beyazımsı-gri, gözenekli ve kabuklu deri değişiklikleri görülür. Gaga, cere veya ayaklarda benzer lezyonların bulunması da önemli bir ipucudur.

Her göz çevresi kabuğuna uyuz ilacı kullanılmamalıdır.

Göz Kapağındaki Sert Kabuk veya Kitle Ne Olabilir?

Göz kapağında yalnız şişlik değil, kabuklu veya kitle şeklinde bir oluşum varsa farklı nedenler düşünülür.

Bazı viral deri hastalıkları, tüy folikülü sorunları, yaralanmalar veya gerçek kitleler göz çevresinde oluşabilir.

Özellikle büyüyen, kanayan veya gözün açılmasını engelleyen bir oluşum varsa üzerine ilaç veya krem sürmek yerine ne olduğunun belirlenmesi gerekir.

Muhabbet Kuşu Gözünü Neden Sürekli Kapatır?

Kuşlar dinlenirken kısa süre tek gözlerini kapatabilir.

Fakat şişmiş gözü sürekli kapalı tutmak farklıdır.

Gözde ağrı, tahriş, yabancı madde, enfeksiyon veya kornea problemi bulunan kuş gözü açmak istemeyebilir.

Özellikle aynı göz saatler boyunca kapalı kalıyor ve sulanma veya şişlik eşlik ediyorsa bunu normal uyku davranışı olarak değerlendirmemek gerekir.

Gözünü Tüneğe Sürtmesi Tehlikeli mi?

Göz rahatsız olduğunda kuş başını tüneğe veya kafes tellerine sürtmeye çalışabilir.

Bu davranış sorunun varlığı açısından önemli bir ipucudur.

Sürekli ve sert sürtünme göz çevresindeki dokuları daha fazla tahriş edebilir veya mevcut yaralanmayı kötüleştirebilir.

Ancak kuşun kafasını ara sıra tüneğe sürmesi tek başına göz hastalığı anlamına gelmez. Kuşlar normal olarak gagalarını temizlemek için de bunu yapabilir.

Göz Şişmesine Papatya Çayı Sürülür mü?

Hayır.

Papatya çayı, siyah çay, sarımsak suyu, sirke, zeytinyağı veya başka ev karışımlarını gözün içine ya da çevresine tedavi amacıyla sürmek doğru değildir.

Göz çok hassas bir yapıdır.

Evde hazırlanan sıvılar steril değildir ve gözdeki tahrişi artırabilir.

Göz çevresinde kurumuş akıntı varsa göze bastırmadan, yalnız dış bölgenin temizliği için steril serum fizyolojik ile hafifçe nemlendirilmiş temiz gazlı bez kullanılabilir.

Bu işlem tedavi değildir; yalnızca dışarıdaki kiri temizlemeye yardımcı olur.

İnsan Göz Damlası Kullanılır mı?

Veteriner hekim önermeden kullanılmamalıdır.

“Antibiyotikli göz damlası” denilen ürünlerin hepsi aynı değildir ve her göz şişmesinin nedeni bakteri değildir.

Üstelik bazı göz ilaçlarının içerisinde steroid bulunabilir. Kornea yaralanması veya bazı enfeksiyonlar varken yanlış göz ilacı kullanılması durumu ağırlaştırabilir.

Bu nedenle evde bulunan eski bir göz damlasını kuşa uygulamak doğru değildir.

Veteriner hekim gözün durumuna göre damla, merhem, ağızdan veya başka yolla kullanılan tedavilere karar verebilir.

Göz Şişmesi Olan Kuşa A Vitamini Damlatılır mı?

Göz şişmesi görülür görülmez suya yüksek doz A vitamini eklemek doğru değildir.

Veteriner hekim beslenme yetersizliğinden şüphelenirse beslenmeyi değerlendirir ve gerekirse uygun desteği belirler.

Vitamin fazlalığının da zararlı olabileceği unutulmamalıdır.

Uzun vadede doğru yaklaşım, kuşun yalnız tohuma dayalı olmayan dengeli bir beslenme düzenine sahip olmasıdır.

Gözü Şişen Kuş Diğer Kuşlardan Ayrılmalı mı?

Şişliğin nedeni henüz belli değilse ve özellikle göz veya burun akıntısı, hapşırma ya da başka solunum belirtileri varsa diğer kuşlarla yakın temasını geçici olarak azaltmak mantıklıdır.

Çünkü bazı nedenler bulaşıcı olabilir.

Fakat travma veya yabancı cisim gibi nedenler bulaşıcı değildir.

Dolayısıyla göz şişmesinin kendisi değil, ona neden olan hastalık bulaşıcı olabilir.

Ayrılan kuşun yem ve su tüketimi de daha rahat takip edilebilir.

Muhabbet Kuşunun Gözü Şiştiğinde Evde Ne Yapılmalı?

Önce kuşu iyi ışık altında, yakalamadan gözlemleyin.

Şunlara bakın:

• Tek göz mü, iki göz mü etkilenmiş?
• Göz tamamen açılıyor mu?
• Akıntı var mı?
• Göz çevresindeki tüyler ıslak mı?
• Burun akıntısı veya hapşırma var mı?
• Göz kapağında yara veya kabuk var mı?
• Kuş gözü sürekli tüneğe sürtüyor mu?
• Yem yemesi ve hareketleri normal mi?
• Başka kuşla kavga etmiş olabilir mi?
• Yakın zamanda sprey, parfüm veya yoğun toza maruz kalmış mı?

Gözü sıkmayın, kabukları koparmayın ve rastgele ilaç kullanmayın.

Gözün yakın plan fotoğrafını çekmek şişliğin ilerleyip ilerlemediğini takip etmeyi kolaylaştırabilir.

Ne Zaman Acil Veteriner Değerlendirmesi Gerekir?

Göz sorunlarında özellikle şu durumlarda beklememek gerekir:

• göz tamamen kapanmışsa,
• şişlik hızla büyüyorsa,
• göz dışarı doğru belirgin şekilde çıkmış görünüyorsa,
• kanama veya ciddi travma varsa,
• göz yüzeyinde bulanıklık veya yara fark ediliyorsa,
• koyu veya yoğun akıntı varsa,
• kuş gözü sürekli kapalı tutuyorsa,
• yem yemiyorsa,
• belirgin halsizse,
• kafes tabanında duruyorsa,
• nefes almakta zorlanıyorsa,
• göz şişmesine burun ve solunum belirtileri eşlik ediyorsa.

Küçük kuşlarda göz ve sinüs sorunlarının ilerlemesini günlerce evde farklı damlalar deneyerek beklemek doğru değildir.

Muhabbet Kuşlarında Göz Şişmesinde En Önemli Nokta

Göz şişmesi bir hastalık adı değil, bir belirtidir.

Sorun;

• göz kapağında,
• göz yüzeyinde,
• göz çevresindeki dokularda,
• sinüslerde,
• beslenmede,
• enfeksiyonda,
• travmada

olabilir.

Bu nedenle yalnız “şişlik nasıl indirilir?” sorusuna odaklanmak doğru değildir.

Göze papatya çayı, sirke, sarımsak, yağ veya rastgele insan damlası uygulamayın. Kabuğu veya yabancı cismi zorla çıkarmaya çalışmayın.

Kısa süreli hafif tahriş hızla düzelebilir. Fakat şişlik devam ediyor, göz kapanıyor, akıntı oluşuyor veya kuşun genel durumu değişiyorsa kuşlar konusunda deneyimli bir veteriner hekimin değerlendirmesi gerekir.