Muhabbet Kuşları Neden Birbirini Kaşır?

İki muhabbet kuşunun yan yana oturup birbirlerinin başını ve yanaklarını gagalarıyla nazikçe karıştırdığını mutlaka görmüşsünüzdür.

Bazen biri başını diğerinin önüne eğer, gözlerini kapatır ve dakikalarca kaşınmasına izin verir.

İlk bakışta yalnızca “kaşıyorlar” gibi görünür.

Aslında bu davranışın kuşlardaki karşılığı allopreening, yani başka bir kuşun tüylerinin bakımını yapmaktır.

Muhabbet kuşlarında bu davranış sosyal ilişkinin önemli parçalarından biridir.

Birbirine güvenen iki kuş:

baş,

yanak,

ense

ve boyun çevresindeki tüylerle ilgilenebilir.

Bu aynı zamanda kuşun kendi gagasıyla ulaşmakta zorlandığı bölgelerin bakımına yardımcı olur.

Fakat burada önemli bir ayrım vardır:

Nazik tüy bakımı normaldir. Tüy çekmek, koparmak veya diğer kuş kaçarken onu zorla gagalamak normal tüy bakımı değildir.

Muhabbet Kuşlarının Birbirini Kaşımasına Ne Denir?

Bilimsel davranış literatüründe buna allopreening denir.

“Preening” kuşun kendi tüylerinin bakımını yapmasıdır.

“Allopreening” ise bir kuşun başka bir kuşun tüylerini düzenlemesidir.

Muhabbet kuşları son derece sosyal küçük papağanlardır ve allopreening onların arkadaşlık ve çift ilişkilerinde görülen affiliatif, yani yakınlaştırıcı davranışlardan biridir.

Bu nedenle iki kuşun sakin biçimde birbirinin başını kaşıması genellikle iyi bir işarettir.

Muhabbet Kuşları Neden Özellikle Başını Kaşır?

Çünkü kuş kendi vücudunun büyük bölümünü gagasıyla temizleyebilir ancak başının ve ensesinin bazı noktalarına ulaşmakta zorlanır.

Başka bir kuş bu bölgelere çok daha kolay ulaşabilir.

Bu yüzden karşılıklı tüy bakımında:

baş,

yanak,

göz çevresindeki tüyler,

ense

ve boyun

sık kullanılan bölgelerdir.

Bazen kaşınmak isteyen kuş başını arkadaşının önüne doğru eğip tüylerini hafifçe kabartır.

Bu adeta:

“Şurayı biraz kaşır mısın?”

duruşudur.

Diğer kuş da gagasıyla tüylerin arasını nazikçe düzenlemeye başlar.

Birbirlerini Kaşımaları Sevdikleri Anlamına mı Gelir?

Genellikle aralarında olumlu bir sosyal ilişki bulunduğunu gösterir.

Muhabbet kuşlarında allopreening bilimsel çalışmalarda da sosyal ve çift bağı davranışlarından biri olarak değerlendirilir.

Özellikle sık sık:

yan yana oturan,

birbirini kaşıyan,

birbirine yem veren

ve birbirinin yakınında bulunmayı tercih eden

iki kuş arasında güçlü bir sosyal bağ bulunabilir.

Ancak tek bir davranışa bakarak:

“Kesin eş oldular.”

demek doğru değildir.

Arkadaş olan aynı cinsiyetteki kuşlar da birbirlerini kaşıyabilir.

İki Erkek Muhabbet Kuşu Birbirini Kaşır mı?

Evet.

Karşılıklı tüy bakımı yalnızca dişi ve erkek çiftlere özgü değildir.

İki erkek veya iki dişi arasında da sosyal bağ gelişebilir.

Bu nedenle:

“Birbirlerini kaşıyorlarsa kesin biri erkek biri dişidir.”

sonucu çıkarılamaz.

Muhabbet kuşunun cinsiyetini sosyal davranıştan kesin şekilde belirlemek mümkün değildir.

Dişi ve Erkek Birbirini Kaşıyorsa Eş Tutmuş mudur?

Güçlü bir olumlu işaret olabilir ama tek başına kesin kanıt değildir.

Birbirine gerçekten bağlanmış bir çiftte:

yakın oturma,

allopreening,

kur davranışı,

ağızdan ağıza besleme

ve birlikte vakit geçirme

görülebilir.

Fakat kuşlar arasında sosyal bağ bulunması onların mutlaka üretime alınması gerektiği anlamına gelmez.

İyi anlaşan iki kuş, yavru alınmadan da birlikte yaşayabilir.

Kaşınırken Neden Gözlerini Kapatıyorlar?

Rahat olan bir muhabbet kuşu başındaki tüyler kaşınırken gözlerini kısabilir veya tamamen kapatabilir.

Bu genellikle kuşun karşısındaki bireyin yanında rahat olduğunu gösterir.

Başını uzatıp gözlerini kapatarak uzun süre bekleyen kuş, karşılıklı tüy bakımına gönüllü şekilde katılıyor demektir.

Ama kuş:

kaçmaya çalışıyor,

çığlık atıyor,

gagasını savunma amacıyla açıyor

veya diğer kuş onu köşeye sıkıştırıyorsa

aynı davranıştan söz etmiyoruz.

Muhabbet Kuşları Birbirlerinin Tüylerini Temizler mi?

Evet.

Tüy bakımı kuşların günlük yaşamının önemli bir bölümüdür.

Kuşlar kendi tüylerini gagalarıyla:

düzenler,

birbirine geçmiş tüy yapılarını düzeltir,

kirleri uzaklaştırır

ve tüy kondisyonunu korur.

Muhabbet kuşlarında kuyruğun üst kısmında uropygial yani tüy bakım bezi de bulunur.

Kuş kendi tüy bakımında bu bezin salgısını tüylerine dağıtabilir.

Karşılıklı tüy bakımı da özellikle diğer kuşun ulaşmakta zorlandığı alanların düzenlenmesine yardımcı olur.

Birbirini Kaşımak Parazitleri Temizler mi?

Burada biraz dikkatli olmak gerekir.

Bazı kuş türlerinde allopreening’in dış parazit yükünü azaltabildiğini gösteren çalışmalar vardır.

Örneğin güvercinlerde yapılan kontrollü bir çalışmada daha fazla allopreening ile daha düşük bit yükü arasında ilişki bulunmuştur.

Ancak bunu doğrudan:

“Muhabbet kuşları birbirini kaşır çünkü parazit temizler.”

şeklinde açıklamak fazla kesin olur.

Üstelik ev ortamındaki papağanlarda tüy akarları sanıldığı kadar yaygın değildir.

Kuş sürekli kaşınıyor diye otomatik olarak parazit düşünmek doğru değildir.

Birbirini Kaşımaları Bit veya Akar Olduğunu Gösterir mi?

Hayır.

Tam tersine sağlıklı ve birbirine bağlı muhabbet kuşlarında karşılıklı tüy bakımı tamamen normaldir.

Parazit şüphesini düşündüren şey yalnızca birbirini kaşımaları değildir.

Daha önemli olan:

anormal tüy hasarı,

deride lezyonlar,

yüz ve ayaklarda kabuklanma,

gece belirgin huzursuzluk

veya sürekli kaşınmayla birlikte başka belirtiler bulunmasıdır.

Muhabbet kuşlarında özellikle yüz ve bacaklarda kabuklanma oluşturan Knemidocoptes akarları görülebilir.

Bu ise normal karşılıklı tüy bakımından tamamen farklı bir durumdur.

Muhabbet Kuşları Tüy Değişiminde Birbirini Daha Fazla Kaşır mı?

Olabilir.

Yeni çıkan tüyler başlangıçta keratin bir kılıf içinde gelişir.

Özellikle baş ve boyun bölgesindeki yeni tüylerin kılıflarına kuş kendi gagasıyla ulaşmakta zorlanabilir.

Yakın olduğu başka bir kuş bu bölgelerdeki olgunlaşmış tüy kılıflarının açılmasına yardımcı olabilir.

Bu nedenle tüy değişimi sırasında baş bölgesindeki karşılıklı bakım daha fazla dikkatinizi çekebilir.

Ancak diğer kuşun henüz gelişmekte olan hassas yeni tüyleri sert şekilde çekmemesi gerekir.

Yeni Çıkan Tüyü Kaşırken Kuş Acır mı?

Yeni gelişen “kan tüyleri” henüz damar içerdiği dönemde hassastır.

Olgunlaşan tüyün dışındaki kuru keratin kılıf ise zamanla parçalanır.

Kuşlar genellikle bu ayrımı kendi bakım davranışlarında oldukça iyi yapar.

Ancak diğer kuş:

tüyü sürekli çekiyor,

kuş acıyla bağırıyor

veya kan görülüyorsa

bu normal tüy bakımı değildir.

Kanayan yeni tüy özellikle dikkat gerektirir.

Muhabbet Kuşları Birbirini Kaşırken Neden Bazen Kavga Ediyor?

Çünkü sosyal etkileşim her zaman kusursuz ilerlemez.

Bir kuş kaşınmak isteyebilir ama diğeri istemeyebilir.

Bazen biri diğerinin hassas bir tüyüne fazla sert dokunur ve anında tepki alır.

Birkaç saniyelik:

gaga uyarısı,

uzaklaştırma

veya küçük tartışma

her zaman ciddi kavga değildir.

Bir süre sonra yeniden yan yana oturuyorlarsa sorun olmayabilir.

Ancak olay sürekli saldırıya dönüşüyorsa farklı değerlendirilmelidir.

Normal Kaşıma ile Tüy Yolma Nasıl Ayırt Edilir?

Normal karşılıklı tüy bakımında kuş sakin görünür.

Başını uzatır.

Tüylerini hafif kabartabilir.

Gözlerini kapatabilir.

Diğer kuş tüylerin arasında küçük ve kontrollü gaga hareketleri yapar.

Tüy yolmada ise görüntü değişir.

Kuş:

kaçmaya çalışır,

rahatsız olur,

tüyleri gerçekten koparılır,

kel bölgeler oluşur

veya tüyler kırık ve parçalanmış görünür.

Bu davranışa bazen “barbering” denir.

Yani bir kuşun diğer kuşun tüylerini uygunsuz biçimde çiğnemesi veya zarar vermesi.

Bir Kuş Diğerinin Kafasını Kel Bırakıyorsa Normal mi?

Hayır.

Karşılıklı bakımın amacı tüyleri koparmak değildir.

Baş veya ense bölgesinde:

belirgin kellik,

kırılmış tüyler,

kızarmış deri

veya yara

oluşuyorsa davranış artık normal allopreening sınırında değildir.

Kuşların ilişkisini gözlemlemek ve gerekirse fiziksel teması sınırlamak gerekir.

Muhabbet Kuşu Arkadaşının Tüylerini Neden Yolar?

Tek bir nedeni yoktur.

Aşırı tüy çiğneme veya yolma:

davranışsal sorunlar,

aşırı üreme uyarımı,

can sıkıntısı,

sosyal çatışma,

deri problemi

veya başka sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir.

Bu nedenle “çok sevdiği için biraz fazla kaşıyor” diye kel alanları görmezden gelmeyin.

Veteriner hekim gerektiğinde tüy, deri ve genel sağlık durumunu değerlendirmelidir.

Kaşınmak Kuşların Stresini Azaltır mı?

Allopreening’in sosyal bağlarla ilişkisi güçlüdür.

Bazı kuş türlerinde karşılıklı tüy bakımının sosyal gerilimi azaltıcı işlevleri olabileceğine dair çalışmalar da vardır.

Ancak muhabbet kuşuna:

“Streslenince arkadaşını kaşır ve stres hormonu düşer.”

şeklinde kesin bir mekanizma yüklemiyoruz.

Daha doğru ifade şudur:

Kendini güvende hisseden ve sosyal bağ kurmuş kuşlarda karşılıklı tüy bakımı sık görülen olumlu bir sosyal davranıştır.

Birbirini Kaşıyan Muhabbet Kuşları Mutlu mudur?

Tek davranıştan kuşun bütün ruh halini ölçemeyiz.

Ama karşılıklı gönüllü tüy bakımı olumlu bir sosyal etkileşimdir.

Özellikle kuşlar:

rahat beden dili gösteriyor,

birbirlerinden kaçmıyor,

yem ve suya eşit erişiyor,

birlikte sakin zaman geçiriyor

ve ciddi kavga yaşamıyorsa

iyi bir sosyal ilişki ihtimali yüksektir.

Muhabbet Kuşları Birbirlerini Kaşımak Zorunda mı?

Hayır.

Aynı kafeste yaşayan her iki kuş mutlaka birbirini kaşımayabilir.

Bazı kuşlar çok yakın fiziksel temas kurar.

Bazıları ise aynı ortamda gayet iyi geçinmesine rağmen daha mesafeli davranır.

Bu nedenle:

“Birbirlerini kaşımıyorlar, anlaşamıyorlar.”

sonucu da doğru değildir.

Asıl önemli olan iki kuşun birbirine sürekli stres veya zarar vermeden yaşayabilmesidir.

Tek Muhabbet Kuşu Olursa Tüy Bakımını Nasıl Yapar?

Tek yaşayan muhabbet kuşu vücudunun büyük bölümündeki tüylerini kendisi düzenler.

Baş bölgesini de:

ayağıyla kaşıyarak,

tünek ve güvenli yüzeylere hafifçe sürterek

bakımlı tutabilir.

Bu nedenle ikinci kuş yalnızca:

“Başını kaşıyacak biri olsun.”

diye alınmaz.

Ancak muhabbet kuşlarının sosyal hayvanlar olduğu unutulmamalıdır.

Tek yaşayan kuşun insanlarla düzenli etkileşim, aktivite ve zihinsel zenginleştirme imkanına ihtiyacı vardır.

İnsan Muhabbet Kuşunun Başını Kaşıyabilir mi?

Kuş kendisi istiyorsa evet.

Evcil ve insana güvenen muhabbet kuşu başını parmağınıza doğru eğebilir.

Baş ve boyun çevresine nazikçe dokunabilirsiniz.

Ama kuş kaçıyorsa zorlamayın.

Ayrıca papağanlarda vücudun:

sırt,

kanat altı,

kuyruk kökü

gibi bölgelerini uzun süre okşamak cinsel uyarı oluşturabilir.

Bu nedenle sosyal dokunmayı baş ve boyun bölgesiyle sınırlamak daha uygundur.

Kuş Başını Diğer Kuşun Önüne Eğiyorsa Ne Anlama Gelir?

Çoğu zaman karşılıklı tüy bakımı talebidir.

Kuş başını uzatır, tüylerini hafifçe kabartır ve bekler.

Diğer kuş kabul ederse baş tüylerini gagasıyla düzenler.

Bu, muhabbet kuşlarını izlemenin en keyifli sosyal davranışlarından biridir.

Fakat bazen talep cevapsız kalabilir.

Diğer kuşun her seferinde kaşımak zorunda olduğunu düşünmeyin.

Muhabbet Kuşları Neden Birbirlerinin Gagasını Kaşır?

Gaga çevresi sosyal temas sırasında sık kullanılan alanlardan biridir.

Kuşlar birbirlerinin yüz ve gaga çevresindeki küçük tüyleri düzenleyebilir.

Ancak gaganın içine doğru sürekli müdahale, sert ısırma veya zorla tutma normal tüy bakımı değildir.

Ayrıca ağızdan ağıza yem verme davranışıyla kaşımayı birbirine karıştırmamak gerekir.

Kaşıma ile Ağızdan Ağıza Yem Verme Aynı Şey mi?

Hayır.

Allopreening tüylerin bakımını yapmaktır.

Allofeeding ise bir kuşun regürjitasyonla diğer kuşa yiyecek vermesidir.

Birbirine bağlı muhabbet kuşlarında ikisi de görülebilir.

Özellikle çiftlerde:

karşılıklı tüy bakımı,

gaga teması,

kur hareketleri

ve yem verme

aynı sosyal ilişkinin farklı parçaları olabilir.

Dişi ve Erkek Arasında Kaşınma Çiftleşmeyi Artırır mı?

Karşılıklı tüy bakımı çift bağının bir parçası olabilir.

Muhabbet kuşu çalışmalarında allopreening, kur ve çift bağı davranışları arasında değerlendirilmiştir.

Ancak:

“Dişi erkeğin bakım becerisini test eder.”

veya

“Çok kaşınırlarsa daha fazla yavru alınır.”

şeklinde kesin bir kural yoktur.

İyi sosyal bağ başarılı üretime katkı sağlayabilir ama üreme başarısı yalnızca tüy bakımına bağlı değildir.

Muhabbet Kuşları Neden Birbirini Kaşır?

En kısa cevap şu:

Birbirlerinin tüy bakımına yardımcı oldukları ve sosyal bağ kurdukları için.

Özellikle baş ve ense gibi kendi gagalarıyla ulaşılması zor bölgelerin bakımında diğer kuşun gagası işe yarar.

Aynı zamanda karşılıklı tüy bakımı muhabbet kuşlarının sosyal yaşamında görülen yakınlık davranışlarından biridir.

Ama bu davranışı gereğinden fazla anlamla yüklememek gerekir.

Birbirini kaşımak:

parazit tedavisi değildir,

hastalığı önleyen bir yöntem değildir,

kesin eşleşme kanıtı değildir,

kuşların mutlaka üretileceği anlamına gelmez.

Ve tüylerin koparıldığı sert davranışla karıştırılmamalıdır.

Kuşlardan biri başını uzatıyor, gözlerini kapatıyor ve diğerinin nazikçe tüylerini düzenlemesine izin veriyorsa büyük ihtimalle gördüğünüz şey son derece normal bir muhabbet kuşu arkadaşlığıdır.