Muhabbet Kuşları Hislerini Nasıl Belli Eder? Beden Dili ve Davranışları

Muhabbet kuşları konuşabildikleri birkaç kelimeyle değil, gün boyunca yaptıkları küçük hareketlerle çok daha fazla şey anlatır.

Size yaklaşması, geri çekilmesi, tüylerini nasıl tuttuğu, çıkardığı sesler, oyuncağa yaklaşırken aldığı pozisyon ve hatta eliniz uzandığında verdiği ilk tepki kuşun o anda rahat mı, heyecanlı mı yoksa uzaklaşmak mı istediği konusunda önemli ipuçları verir.

Ancak muhabbet kuşlarını anlamanın en önemli kuralı şudur:

Tek bir hareketi görüp kuşun ne hissettiğine karar vermeyin.

Aynı davranış farklı durumlarda farklı anlamlara gelebilir.

Örneğin hafif kabarmış tüyler dinlenen ve rahat bir kuşta normaldir. Fakat saatlerce kabarık duran, gözlerini kapatan ve yem yemeyen bir kuşta aynı görüntü hastalık belirtisi olabilir.

Bu nedenle kuşun beden dilini, bulunduğu ortam ve diğer davranışlarıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

Rahat ve Güvende Olan Muhabbet Kuşu Nasıl Davranır?

Kendini güvende hisseden bir muhabbet kuşunun vücudu genellikle gergin görünmez.

Tüyleri vücuduna taş gibi yapışmış değildir ancak kuş tamamen top şeklinde de kabarmamıştır. Duruşu daha yumuşaktır ve çevresindeki normal hareketlere sürekli kaçmaya hazırmış gibi tepki vermez.

Rahat kuşlarda tüy bakımı yapmak da sık görülen normal davranışlardan biridir.

Kuş sakin şekilde tüylerini düzeltiyor, geriniyor, kanat veya bacağını esnetiyor ve ardından günlük işine devam ediyorsa bulunduğu ortamda yeterince rahat olduğuna dair iyi işaretlerdir.

Bir başka sık görülen davranış ise gaga gıcırdatmadır.

Muhabbet kuşu özellikle dinlenirken veya uyumaya hazırlanırken üst ve alt gagasını birbirine hafifçe sürterek çıtırtılı bir ses çıkarabilir.

Bu davranış sağlıklı papağanlarda genellikle rahatlık ve dinlenme döneminde görülür.

Muhabbet Kuşunun Mutlu Olduğu Nasıl Anlaşılır?

“Mutlu kuş sürekli öter.”

şeklinde kesin bir kural yoktur.

Bazı muhabbet kuşları çok konuşkandır, bazıları daha sakindir.

Ancak kuşun normal davranışlarını biliyorsanız genel halinden önemli ipuçları alabilirsiniz.

Çevresiyle ilgilenmesi, oyuncakları kurcalaması, yem araması, tırmanması, ötmesi, tüy bakımı yapması ve insanlarla veya diğer kuşlarla kendi isteğiyle etkileşim kurması genel olarak iyi durumda olduğunu gösteren davranışlardır.

Burada en önemli şey kuşun seçim yapmasıdır.

Size yaklaşabiliyor ama isterse uzaklaşabiliyorsa ve buna rağmen yanınıza geliyorsa bu, zorla elde tutulmasından çok daha anlamlı bir güven göstergesidir.

Elinize çıkması, yanınızda kalması veya siz odaya girdiğinizde size doğru yaklaşması sosyal ilgisinin bir parçası olabilir.

Her Sessiz Muhabbet Kuşu Mutsuz mudur?

Hayır.

Muhabbet kuşlarının bütün gün sürekli ötmesi gerekmez.

Dinlenirken, tüy bakımı yaparken veya çevreyi izlerken uzun süre sessiz kalabilirler.

Önemli olan kuşun kendi normalidir.

Normalde çok hareketli ve konuşkan olan bir kuşun aniden bütün gün susması, daha az hareket etmesi ve insanlarla ilgilenmemesi dikkat gerektirir.

Merck Veterinary Manual da kuşlarda normalden daha az ses çıkarma ve aileyle etkileşimin azalmasının erken hastalık belirtileri arasında olabileceğini belirtiyor.

Bu yüzden:

“Bugün biraz sessiz.”

ile:

“Normalde sürekli aktif olan kuşum iki gündür susuyor, uyuyor ve yem yemiyor.”

aynı şey değildir.

Muhabbet Kuşu Size Güveniyorsa Ne Yapar?

Güven tek bir hareketle ölçülmez.

Kuşun sizin yanınızda rahatça yem yemesi, tüylerini düzeltmesi, dinlenmesi veya siz yaklaşınca hemen kaçmaması zaman içinde oluşan güvenin işaretleri olabilir.

Ele alışmış bir muhabbet kuşu parmağa çıkabilir ve insanla etkileşimi kendi isteğiyle başlatabilir.

Fakat her güvenen kuşun dokunulmayı sevmesi gerekmez.

Bir muhabbet kuşu sizinle konuşmayı ve omzunuzda durmayı çok sevip parmakla başının kaşınmasından hoşlanmayabilir.

Bu onun size güvenmediği anlamına gelmez.

Kuşların bireysel sınırları vardır.

Başını Yana Eğmesi Ne Anlama Gelir?

Muhabbet kuşları bir şeyi dikkatle incelerken başlarını farklı açılara çevirebilir.

Kuşların gözleri başlarının yan tarafında olduğu için nesnelere bakış açılarını değiştirmeleri normaldir.

Yeni bir oyuncak, insan veya ses gördüğünde başını yana çevirip dikkatle bakması genellikle çevreyi incelemesinin bir parçasıdır.

Bu davranışı:

“Kesin mutlu.”

veya:

“Beni anlamaya çalışıyor.”

diye tek bir insan duygusuna çevirmek gerekmez.

Çoğu zaman yaptığı şey gayet basittir:

Bakıyor ve bilgi topluyordur.

Oyuncakları Gagalaması Merak Göstergesi mi?

Çoğu zaman evet.

Muhabbet kuşları çevrelerini yalnız gözleriyle değil gagalarıyla da araştırır.

Yeni bir oyuncağı hafifçe gagalamak, çekmek, itmek veya üzerinde tırmanmak keşfetme davranışının parçasıdır.

Ancak yeni bir oyuncak getirildiğinde her kuş hemen üzerine atlamaz.

Bazı muhabbet kuşları yeni nesnelerden çekinebilir.

Oyuncaktan uzaklaşıyor, vücudunu geri çekiyor veya kafesin diğer tarafına kaçıyorsa:

“Alışsın.”

diye oyuncağı kuşun üzerine doğru yaklaştırmak doğru değildir.

Mesafeyi artırıp kuşun kendi hızında yaklaşmasına izin vermek daha iyi sonuç verir.

Muhabbet Kuşunun Korktuğunu Nasıl Anlarsınız?

Korkmuş bir kuşun ilk amacı çoğu zaman korktuğu şeyden uzaklaşmaktır.

Geri çekilmek, uçmaya veya kaçmaya çalışmak en açık işaretlerdendir.

Papağanlarda korku sırasında gözlerin daha açık görünmesi, tüylerin vücuda daha sıkı çekilmesi, vücudun uzaması veya tersine alçalması ve kaçış yolu arama davranışı görülebilir.

Bazı kuşlar çok korktuklarında aniden çırpınabilir.

Muhabbet kuşunuz elinizi yaklaştırdığınızda sürekli kafesin diğer tarafına kaçıyorsa bunu:

“Naz yapıyor.”

diye yorumlamayın.

Kuş size oldukça açık bir bilgi veriyordur:

Şu anda bu mesafede rahat değilim.

Bu işarete saygı göstermek güven oluşturmanın önemli parçalarından biridir.

Korkmuş Kuş Her Zaman Kaçar mı?

Hayır.

Bazı kuşlar kaçarken bazıları donup kalabilir.

Bu nedenle kuşun avucunuzda tamamen hareketsiz durması her zaman:

“Bana çok güveniyor.”

anlamına gelmez.

Özellikle daha önce ele alınmamış bir kuş yakalandığında kaçamayacağını düşündüğü için hareketsiz kalabilir.

Bunun güven mi yoksa korkuya bağlı donma mı olduğunu anlamak için kuşun teması kendi isteğiyle seçip seçmediğine bakmak daha doğrudur.

Göz Bebeğinin Büyüyüp Küçülmesi Ne Anlama Gelir?

Papağanlarda göz bebeğinin hızla büyüyüp küçülmesine genellikle eye pinning adı verilir.

Bu hareket güçlü bir uyarılma veya heyecan durumunda görülebilir.

Buradaki kritik nokta, bunun tek başına:

“Çok mutlu.”

veya:

“Çok sinirli.”

anlamına gelmemesidir.

Heyecan olumlu da olabilir, olumsuz da.

Kuş sevdiği bir yiyeceği gördüğünde, oyun sırasında veya çok ilgisini çeken bir şey olduğunda heyecanlanabilir.

Aynı davranış savunmacı veya saldırgan bir durumda da görülebilir.

Bu nedenle gözlere bakarken kuşun geri kalanına da bakın.

Vücudu gergin mi?

Sizden uzaklaşıyor mu?

Gagası açık mı?

Öne doğru hamle yapıyor mu?

Yoksa rahat biçimde etkileşime devam mı ediyor?

Göz tek başına bütün hikâyeyi anlatmaz.

Isırmadan Önce Muhabbet Kuşu Uyarı Verir mi?

Çoğu zaman verir.

Kuş elden uzaklaşmaya çalışabilir, başını çevirebilir, vücudunu geriye çekebilir veya gagasını size doğru yöneltebilir.

Siz bu sinyallere rağmen elinizi yaklaştırmaya devam ederseniz daha güçlü bir tepki verebilir.

Isırmayı her zaman:

“Agresif karakter.”

olarak yorumlamak bu yüzden doğru değildir.

Bazen kuş yalnızca:

“Bana dokunma.”

demektedir.

Muhabbet kuşunun bu küçük uyarılarını öğrenmek hem ısırılmayı azaltır hem de kuşun insanla olan güven ilişkisini korur.

Muhabbet Kuşunun Tüylerini Kabartması Ne Anlama Gelir?

Bu davranışın tek bir anlamı yoktur.

Kuş kısa süre tüylerini kabartıp ardından silkelenebilir. Dinlenirken tüyleri biraz daha gevşek durabilir. Uyku öncesinde de hafif kabarma görülebilir.

Bunlar normal olabilir.

Fakat kuş gün boyunca belirgin biçimde kabarık, hareketsiz ve gözleri yarı kapalı duruyorsa tablo farklıdır.

Özellikle iştahsızlık veya fazla uyuma da varsa bunu:

“Çok rahat.”

diye yorumlamak tehlikeli olabilir.

Hastalıklarda da tüylerin kabarık tutulması yaygın belirtilerden biridir.

Davranışın ne kadar sürdüğü bu nedenle çok önemlidir.

Kafasını Tüylerinin Arasına Sokması Stres Belirtisi mi?

Tek başına hayır.

Muhabbet kuşunun uyurken başını arkaya çevirip sırt veya kanat bölgesindeki tüylerinin arasına alması normal bir uyku pozisyonudur.

Bu nedenle gece bunu yapan sağlıklı bir kuşa:

“Strese girmiş.”

demek doğru değildir.

Ancak kuş gündüz boyunca aynı pozisyonda duruyor, sürekli uyuyor ve çevresine ilgisini kaybediyorsa hastalık açısından değerlendirilmelidir.

Yine aynı kural geçerli:

Hareket değil, hareketin bağlamı önemlidir.

Muhabbet Kuşu Tüylerini Yoluyorsa Stresli midir?

Olabilir ancak yalnızca strese bağlamak doğru değildir.

Tüy yolma ve diğer tüy tahrip edici davranışlar oldukça karmaşık problemlerdir.

Davranışsal nedenler arasında stres, çevresel yetersizlik ve bazı sosyal veya hormonal etkenler bulunabilir.

Ancak ağrı, deri hastalıkları ve başka sağlık problemleri de tüylerde hasar veya yolmaya neden olabilir.

Bu nedenle:

“Tüyünü yoluyor, canı sıkılmış.”

diyerek doğrudan oyuncak almakla yetinmek doğru yaklaşım değildir.

Yeni başlayan veya ilerleyen tüy yolmada kuş konusunda deneyimli veteriner değerlendirmesi gerekir.

Muhabbet Kuşunun Size Seslenmesi Ne Anlama Gelir?

Muhabbet kuşları sosyal kuşlardır ve ses iletişimin önemli bir parçasıdır.

Siz odadan çıktığınızda arkanızdan seslenmesi bir temas çağrısı olabilir.

Başka bir odadan ona karşılık verdiğinizde yeniden ses çıkarması da sosyal iletişimin devamı olabilir.

Bu davranış:

“Beni çağırıyor.”

şeklinde günlük dilde anlatılabilir ve çoğu zaman sahibin gözlemi açısından anlamlıdır.

Fakat her yüksek ses:

“Beni özledi.”

anlamına gelmez.

Kuş heyecanlandığında, çevresindeki başka kuşları duyduğunda veya alarma geçtiğinde de yüksek ses çıkarabilir.

Sesin ne zaman ortaya çıktığına bakmak gerekir.

Ötüşlerinden Ne Anlayabilirsiniz?

Muhabbet kuşlarının repertuvarı oldukça geniştir.

Sakin mırıldanmalar, cıvıltılar ve öğrenilmiş kelimeler sosyal etkileşimin parçası olabilir.

Ani ve keskin alarm sesleri ise çevrede dikkatini çeken veya tehdit olarak algıladığı bir şey olduğunda ortaya çıkabilir.

Burada yine önemli olan kendi kuşunuzu tanımaktır.

Her muhabbet kuşunun ses kullanımı biraz farklıdır.

Bir süre sonra:

“Bu sesi pencerenin dışındaki kuşu görünce çıkarıyor.”

veya:

“Ben odadan çıkınca hep bu sesi kullanıyor.”

gibi kendi kuşunuza özgü örüntüleri fark etmeye başlarsınız.

Beden dilini anlamanın büyük bölümü zaten budur.

Kuşun Sizi Görünce Yanınıza Gelmesi Ne Anlama Gelir?

Kuş sizinle daha önce olumlu deneyimler yaşadıysa size yaklaşması sosyal ilginin güçlü bir göstergesidir.

Parmağınıza çıkmak, omzunuza gelmek veya kafeste size yakın olan tarafa geçmek sizinle etkileşim kurmayı tercih ettiğini gösterebilir.

Fakat her kuş sevgisini aynı şekilde göstermeyecektir.

Bazıları çok fiziksel temas ararken bazıları bir metre uzakta oturup sizinle konuşmayı tercih edebilir.

İnsan ilişkilerindeki:

“Beni seviyorsa mutlaka kucağıma gelir.”

mantığını kuşlara taşımamak gerekir.

Yem Kusması Sevgi Göstergesi midir?

Muhabbet kuşları eşlerine ve yavrularına yiyecek geri çıkarabilir.

İnsana veya oyuncağa yönelik tekrarlayan yem kusma davranışı da güçlü sosyal veya üreme bağlamında ortaya çıkabilir.

Ancak bunu yalnızca:

“Beni çok seviyor.”

olarak yorumlamak eksiktir.

Özellikle aynaya, oyuncağa veya sahibine sürekli yem kusan kuşta hormonal davranış fazla teşvik ediliyor olabilir.

Ayrıca gerçek kusma ile kur yapma amaçlı regürjitasyon aynı şey değildir.

Kuş kontrolsüz biçimde başını sallıyor, yiyecek etrafa saçılıyor ve kuş halsiz görünüyorsa sağlık problemi düşünülmelidir.

Hormonal Davranışlar Hislerle Karıştırılabilir

Muhabbet kuşunun bazı davranışları sahibine yönelik sevgi veya öfke gibi görünebilir ancak üreme davranışının parçası olabilir.

Bir nesneye yoğun biçimde kur yapmak, yem kusmak, belirli alanları korumak veya yuva olabilecek karanlık yerlere ilgi göstermek hormonal dönemde artabilir.

Bu yüzden bütün yakınlık davranışlarını:

“Bana aşık.”

şeklinde yorumlamamak gerekir.

Kuşun sosyal bağı gerçek olabilir; ancak davranışın üreme biyolojisinden gelen bir tarafı da bulunabilir.

Muhabbet Kuşu Sizi Kıskanır mı?

“Kıskançlık” gibi insan duygularını kuş davranışına doğrudan yapıştırmak dikkat gerektirir.

Muhabbet kuşu belirli bir kişiye daha fazla yaklaşabilir, o kişi başka bir kuşla ilgilendiğinde araya girebilir veya bazı kaynakları koruyabilir.

Fakat gözlemlediğimiz davranıştan kuşun insanlarla aynı biçimde kıskançlık yaşadığını kesin olarak söyleyemeyiz.

Daha güvenli olan davranışı olduğu gibi tarif etmektir:

“Kuş belirli bir kişiye daha çok yaklaşıyor ve başka biri geldiğinde araya giriyor.”

Bu, gözlemlediğimiz gerçek davranıştır.

Duygunun insanlardaki karşılığını kesinleştirmek ise yorumdur.

Muhabbet Kuşunun Sinirlendiğini Nasıl Anlarsınız?

Kuş istemediği bir etkileşim sırasında uzaklaşmaya çalışabilir.

El yaklaşırken vücudunu geri çekebilir.

Gagasını açabilir veya size doğru kısa hamleler yapabilir.

Isırmaya çalışması da daha açık bir uyarıdır.

Bu durumda kuşu cezalandırmak yerine teması neden istemediğini değerlendirmek daha doğrudur.

Belki dinleniyordur.

Belki yabancı bir kişiden çekiniyordur.

Belki yeni oyuncağı nedeniyle gergindir.

Belki de yalnızca o anda dokunulmak istemiyordur.

Kuşun:

“Hayır.”

diyebileceği bir alan bırakmak güven ilişkisinin önemli parçalarından biridir.

Muhabbet Kuşunun Davranışı Aniden Değişirse Ne Yapılmalı?

Burada beden diliyle sağlık belirtisini birbirinden ayırmak gerekir.

Normalde insanlarla sürekli iletişim kuran bir kuşun aniden geri çekilmesi yalnız “küstü” anlamına gelmeyebilir.

Kuşlarda hastalık belirtileri başlangıçta ince olabilir.

Normalden fazla uyuma, daha az ötme, daha az etkileşim, sürekli kabarık durma, iştah değişikliği, tünekte alçak durma veya kafes tabanına inme sağlık problemiyle ilişkili olabilir.

Özellikle bu değişiklikler bir arada ortaya çıktıysa davranışı yalnız psikolojik bir mesele olarak değerlendirmeyin.

Muhabbet kuşlarının günlük alışkanlıklarını bilmenin en büyük faydalarından biri budur:

Bir şey değiştiğinde erkenden fark edersiniz.

Muhabbet Kuşunuzu Anlamanın En İyi Yolu Onu Ezberlemek Değil, Tanımaktır

Muhabbet kuşlarının beden dili için internette:

“Şunu yaparsa mutludur.”

“Bunu yaparsa kızgındır.”

şeklinde onlarca tablo bulabilirsiniz.

Gerçekte kuş davranışı bu kadar mekanik değildir.

Aynı tüy kabartma hareketi bir saniye sürüp silkelenmeyle biterse normal bakım davranışı olabilir; saatlerce sürüp halsizlikle birleşirse sağlık problemi olabilir.

Eye pinning heyecanı gösterebilir ama heyecanın olumlu mu olumsuz mu olduğunu diğer hareketler söyler.

Bir ayağın üzerinde dinlenmek rahatlıkla ilişkili olabilir ancak sürekli aynı ayağa basamamak ağrı düşündürebilir.

Bu yüzden kuşunuzu anlamanın en iyi yolu her hareket için bir sözlük ezberlemek değildir.

Onun normal gününü öğrenin.

Ne zaman öttüğünü, ne zaman dinlendiğini, sevdiği insanlara nasıl yaklaştığını, istemediği bir temastan nasıl uzaklaştığını ve yeni şeylere nasıl tepki verdiğini gözlemleyin.

Bir süre sonra yalnızca “muhabbet kuşlarının beden dilini” değil, kendi kuşunuzun beden dilini okumaya başlarsınız.

İşte en değerli bilgi de budur.