Japones Muhabbet Kuşu (Hagoromo) Nedir? Tarihçesi ve Özellikleri
Japones muhabbet kuşu, diğer adıyla Hagoromo, ayrı bir muhabbet kuşu türü değildir.
Bilimsel olarak yine Melopsittacus undulatus, yani bildiğimiz muhabbet kuşudur.
Onu farklı gösteren şey başındaki tepe ile özellikle iki omuz bölgesinde dışa doğru açılarak çiçeği andıran tüy rozetleri oluşturmasıdır.
Türkiye’de daha çok “Japones muhabbet kuşu” adıyla bilinse de uluslararası yetiştiricilik ve sergi standartlarında kullanılan isim Hagoromodur.
Japones Muhabbet Kuşu Nereden Gelir?
Hagoromo varyetesi Japonya kökenlidir.
World Budgerigar Organisation kayıtlarına göre 1980’lerde Japonya’da ortaya çıkmıştır.
Bu nedenle eski kaynaklarda karşılaşılan:
“1900’lü yılların başından beri Japonya’da üretiliyor.”
veya
“1960 yılında geliştirildi.”
gibi kesin tarihler güvenilir kabul edilmemelidir.
Uluslararası standartlarda kullanılan en güçlü tarihsel bilgi, Hagoromo’nun 1980’lerde Japonya’da ortaya çıkan bir muhabbet kuşu varyetesi olduğudur.
Hagoromo Ayrı Bir Irk mı?
Biyolojik olarak ayrı bir tür değildir.
Hagoromo’nun bilimsel adı da normal muhabbet kuşuyla aynıdır:
Melopsittacus undulatus.
Daha doğru tanım, özel tüy yapısı için seçilerek üretilmiş bir muhabbet kuşu varyetesi olmasıdır.
Normal yabani muhabbet kuşunun kökeni Avustralya’dır. Evcil yetiştiricilik sonucunda zaman içinde çok sayıda:
renk,
desen,
tepe
ve tüy yapısı
geliştirilmiştir.
Hagoromo da bu uzun evcil üretim tarihinin Japonya’da geliştirilen dikkat çekici örneklerinden biridir.
Japones Muhabbet Kuşunun Tüyleri Neden Farklıdır?
Hagoromo’nun en belirgin özelliği tüylerin bazı bölgelerde normalden farklı yönlere doğru büyümesidir.
Tipik bir Hagoromo’da özellikle:
başta bir tepe,
sağ omuz üzerinde çiçek biçimli tüy rozeti,
sol omuz üzerinde çiçek biçimli tüy rozeti
görülür.
Bu omuz rozetleri kuşa arkadan bakıldığında iki küçük çiçek veya pervane görünümü verebilir.
Hagoromo’yu sıradan tepeli muhabbet kuşundan ayıran temel özellik de budur.
Tepeli Muhabbet Kuşuyla Hagoromo Aynı mı?
Tam olarak değil.
Tepeli muhabbet kuşunda esas özellik baş bölgesindeki farklı yönlü tüy yapısıdır.
Tepe:
tam dairesel,
yarım dairesel
veya daha küçük bir tutam
şeklinde görülebilir.
Hagoromo’da ise baştaki tepeye ek olarak iki omuz bölgesinde karakteristik tüy rozetleri bulunur.
Uluslararası Hagoromo standardı da bu varyeteyi, mevcut tepeli muhabbet kuşu yapısına omuz rozetlerinin eklenmiş hali olarak tanımlar.
Sırtında Gerçekten 18 Tüy mü Olur?
Hayır, böyle değişmez bir biyolojik kural yoktur.
İnternette Japones muhabbet kuşları için sıkça:
“Sırtında tam 18 özel tüy bulunur.”
ifadesi kullanılıyor.
Ancak uluslararası sergi standartları Hagoromo’yu bu şekilde tanımlamıyor.
World Budgerigar Organisation standardında her omuzda düzgün, simetrik ve çiçek görünümü veren bir rozet aranır.
Farklı standartlarda rozetin içindeki tüylerin sayısına ilişkin sergi kriterleri bulunabilse de her Hagoromo’nun toplam tam 18 tüy taşıması gereken doğal bir kural yoktur.
Asıl önemli özellik:
iki omuzda belirgin ve dengeli rozet oluşmasıdır.
Her Japones Muhabbet Kuşunun Tepesi Aynı mı?
Hayır.
Tepeli muhabbet kuşlarında olduğu gibi Hagoromo’da da baştaki tepenin görünümü değişebilir.
Uluslararası standartlarda:
tam dairesel tepe,
yarım dairesel tepe
ve tutam biçimli tepe
gibi farklı formlar bulunur.
Aynı şekilde omuz rozetlerinin büyüklüğü, simetrisi ve tüylerin yerleşimi de kuştan kuşa değişebilir.
Bu yüzden her “Japones” aynı görüntüye sahip değildir.
Japones Muhabbet Kuşu Hangi Renklerde Olur?
Hagoromo belirli bir renk değildir.
Özel olan tüy yapısıdır.
Bu özellik farklı muhabbet kuşu renk ve desenleriyle birlikte görülebilir.
Bu nedenle Hagoromo:
yeşil,
mavi,
sarı yüzlü,
spangle,
opaline
ve başka renk/desen kombinasyonlarında
karşımıza çıkabilir.
Yani:
“Japones rengi”
diye tek bir renk yoktur.
Japones Normal Muhabbet Kuşundan Daha Küçük mü?
Bunu Hagoromo’nun tanımlayıcı özelliği olarak kullanmak doğru değildir.
Eski yazılarda:
“Japonesler normal muhabbet kuşundan daha küçük ve daha yuvarlaktır.”
denebiliyor.
Ancak uluslararası Hagoromo standardında vücudun geri kalanının normal tepeli olmayan muhabbet kuşunun vücut yapısıyla uyumlu olması beklenir.
Dolayısıyla küçük veya yuvarlak vücut Hagoromo’yu tanımlayan temel kriter değildir.
Bireysel kuşlarda boyut farkları elbette görülebilir.
Japones Muhabbet Kuşunun Karakteri Farklı mı?
Hagoromo’ya özgü kanıtlanmış ayrı bir karakter tipi yoktur.
“Japonesler daha sakin.”
“Daha zeki.”
“Daha sevecen.”
veya
“Normal muhabbet kuşundan daha iyi konuşur.”
gibi genellemelerin bilimsel temeli yoktur.
Sonuçta bu kuş hâlâ bir muhabbet kuşudur.
Karakter:
genetik,
erken dönem deneyimleri,
insanlarla kurduğu ilişki,
sosyalleşme
ve bireysel farklılıklardan
etkilenir.
Hagoromo görünümünün kuşu otomatik olarak daha konuşkan veya daha uysal yaptığı söylenemez.
Japones Muhabbet Kuşu Konuşur mu?
Konuşabilir.
Muhabbet kuşları genel olarak insan seslerini ve kelimeleri taklit edebilme yeteneğine sahiptir.
Hagoromo da aynı tür olduğu için bu yeteneğe sahip olabilir.
Ancak:
“Japones olduğu için daha iyi konuşur.”
şeklinde özel bir üstünlük gösterilmemiştir.
Bazı bireyler birçok kelime öğrenirken bazıları hiç konuşmayabilir.
Japones Muhabbet Kuşunun Bakımı Farklı mı?
Temel bakım açısından büyük bir fark yoktur.
Hagoromo’nun ihtiyacı da diğer sağlıklı muhabbet kuşları gibi:
geniş ve güvenli kafes,
günlük hareket,
dengeli beslenme,
temiz su,
doğal tünekler,
kemirme ve foraging oyuncakları,
sosyal iletişim
ve düzenli gece dinlenmesidir.
Beslenmesi yalnız tohumdan oluşmamalıdır.
Tüy yapısı farklı diye özel bir “Japones yemi” veya özel vitamin kullanmak gerekmez.
Özel Tüy Yapısına Dikkat Edilmeli mi?
Evet.
Hagoromo’nun dekoratif tüyleri sağlıklı bir kuşta günlük yaşamı engellememelidir.
Özellikle baştaki tüyler:
gözleri kapatıyorsa,
kuşun çevresini görmesini belirgin şekilde engelliyorsa
veya tüy yapısı hareketini ve uçuşunu olumsuz etkiliyorsa
bunu yalnız estetik bir özellik olarak değerlendirmemek gerekir.
Kuş seçerken rozetlerin ne kadar gösterişli olduğundan önce:
aktif olmasına,
normal hareket etmesine,
rahat uçmasına
ve genel vücut durumunun iyi olmasına
bakılmalıdır.
Japones Muhabbet Kuşu Nasıl Ortaya Çıktı?
Hagoromo’nun günümüzdeki görünümü seçici yetiştiricilik sonucunda geliştirilmiştir.
Baş tepesi zaten muhabbet kuşlarında bilinen bir varyete özelliğiydi.
Japon yetiştiriciler farklı yönlerde büyüyen tüylerin özellikle omuzlarda belirginleştiği kuşları seçerek üretmeye devam etti ve zamanla günümüzde Hagoromo olarak tanınan görünüm sabitlendi.
Bu özellik Japonya’dan diğer Asya ülkelerine ve Orta Doğu’ya yayıldı, ardından Avrupa’daki yetiştiriciler arasında da görülmeye başladı.
Hagoromo Ne Zaman Uluslararası Standart Oldu?
World Budgerigar Organisation, Hagoromo için hazırlanan standardı 2018 yılında uluslararası yapısına dahil etti.
Bu standart Hagoromo’da:
baş tepesini,
iki omuzdaki çiçek biçimli rozetleri,
simetriyi
ve genel muhabbet kuşu vücut yapısını
değerlendirir.
Sonraki uluslararası kuş standartlarında da Hagoromo ayrı bir sergi varyetesi olarak yer almaya devam etti.
Bu nedenle Hagoromo bugün yalnız Japon yetiştiricilerin kullandığı yerel bir isim değil, uluslararası süs kuşu yetiştiriciliğinde tanımlanmış bir muhabbet kuşu varyetesidir.
Japones ve Hagoromo Aynı Şey mi?
Türkiye’deki kullanımda büyük ölçüde evet.
“Japones muhabbet kuşu” adıyla satılan kuşlarda genellikle kastedilen Japon Hagoromo varyetesidir.
Ancak yalnız başında tepe bulunan her muhabbet kuşu Hagoromo değildir.
Gerçek Hagoromo görünümünde en karakteristik özellik:
baş tepesiyle birlikte iki omuzdaki çiçek biçimli tüy rozetleridir.
Bu ayrım özellikle yalnız tepeli muhabbet kuşlarının “Japones” adıyla tanıtılmasını önlemek açısından önemlidir.
Japones Muhabbet Kuşu Nedir?
Net cevap:
Japones muhabbet kuşu veya Hagoromo, Japonya’da 1980’lerde ortaya çıkan, başında tepe ve iki omuzunda çiçek biçiminde tüy rozetleri bulunan özel bir muhabbet kuşu varyetesidir.
Ayrı bir kuş türü değildir.
Bilimsel olarak yine Melopsittacus undulatus‘tur.
Onu farklı yapan:
rengi,
zekâsı,
konuşma yeteneği
veya özel bakım ihtiyacı değil;
tüylerinin karakteristik büyüme yönüdür.
Bu nedenle Hagoromo’yu en doğru şekilde:
Japonya’da geliştirilmiş özel tüy yapısına sahip bir muhabbet kuşu varyetesi
olarak tanımlamak gerekir.
Kaynaklar
Bu rehber hazırlanırken Hagoromo’nun Japonya’daki kökeni, uluslararası sergi standardı, karakteristik omuz rozetleri, tepe yapısı ve temel muhabbet kuşu bakım bilgileri doğrudan uluslararası ve veteriner kaynaklarıyla karşılaştırıldı.
Hagoromo’nun kökeni ve fiziksel standardı değerlendirilirken World Budgerigar Organisation kayıtları esas alınmıştır. Tür, davranış ve temel bakım bilgileri için müze ve veteriner kaynakları kullanılmıştır.
Hagoromo Tarihi ve Resmî Standardı
Tür ve Köken Bilgisi
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.