Dişi Muhabbet Kuşu Neden Yuvaya Girip Çıkar?

Dişi muhabbet kuşunun yuvalığa sık sık girip çıkması çoğunlukla yuvalığı inceleme ve üreme davranışının aktifleşmesiyle ilişkilidir.

Dişi kuş:

• yuvalığın içine girer,
• kısa süre sonra çıkar,
• giriş deliğinde bekler,
• tabanı veya duvarları gagalar,
• varsa talaşları dışarı atabilir,
• zamanla içeride daha uzun süre kalmaya başlayabilir.

Bunların tamamı yuva alanıyla ilgilendiğini gösterebilir.

Ancak önemli nokta şudur:

Dişi muhabbet kuşunun yuvalığa girmesi, mutlaka birkaç gün içinde yumurtlayacağı anlamına gelmez.

Bir dişi:

• yuvalığı araştırabilir,
• üreme davranışı gösterebilir,
• erkekle çiftleşebilir

ve yine de hemen yumurtlamayabilir.

Bu nedenle yalnız yuvalığa girip çıkma sayısına bakarak:

“Yumurta yarın geliyor.”

şeklinde kesin bir tahmin yapılamaz.

Dişi Muhabbet Kuşunun Yuvaya Girip Çıkması Normal mi?

Yuvalık özellikle üreme amacıyla kafese takıldıysa evet.

Muhabbet kuşları doğada klasik anlamda:

• ot,
• çöp,
• ip,
• pamuk

toplayarak yuva inşa etmez.

Doğal ortamlarında çoğunlukla ağaçlardaki uygun oyuk ve kovukları kullanırlar.

Dişi kuş uygun boşluğu:

• inceler,
• içeride zaman geçirir,
• yüzeyleri gagalayabilir,
• tabandaki gevşek materyalleri uzaklaştırabilir.

Evde kullanılan ahşap yuvalık da kuşa doğal bir ağaç kovuğunun karşılığını sunar.

Bu nedenle yuvalığa tekrar tekrar girmesi çoğu zaman doğal üreme davranışının bir parçasıdır.

Yuvaya Girip Çıkması Yumurtlayacağı Anlamına mı Gelir?

Tek başına hayır.

Yuvalık ilgisi üreme davranışının önemli göstergelerinden biridir ancak yumurtanın kesin olarak oluştuğunu göstermez.

Dişi kuşun üreme davranışı:

• yuvalığın bulunması,
• eşin varlığı,
• uzun gün ışığı süresi,
• sürekli bol ve kalorili besin,
• sakin ve özel alan

gibi çevresel uyarılardan etkilenebilir.

Kuş yuvalığa büyük ilgi gösterse bile yumurta oluşmayabilir.

Tersine erkek bulunmayan tek bir dişi de yumurtlayabilir.

Çünkü dişi kuşun yumurta üretmesi için yumurtanın döllenmiş olması gerekmez.

Erkek Olmadan Dişi Muhabbet Kuşu Yuvaya Girer mi?

Evet.

Tek yaşayan dişi muhabbet kuşuna yuvalık verilirse:

• yuvalığı sahiplenebilir,
• uzun süre içerisinde kalabilir,
• bölgeci davranabilir,
• döllenmemiş yumurta bırakabilir.

Bu nedenle üretim yapılmayan evcil muhabbet kuşlarında yuvalık:

uyku evi veya güvenli saklanma alanı olarak kullanılmamalıdır.

Yuvalık güçlü bir üreme uyarıcısıdır.

Üreme planlanmıyorsa kafeste sürekli yuvalık bırakmak gereksiz yumurtlamayı teşvik edebilir.

Muhabbet Kuşları Yuva Yapar mı?

Muhabbet kuşları kanarya gibi:

• lif,
• ot,
• tüy

taşıyıp yuva örmez.

Doğada mevcut ağaç kovuklarından yararlanırlar.

Bu nedenle dişi muhabbet kuşunun yuvalık içerisindeki talaşların önemli bölümünü dışarı atması şaşırtıcı değildir.

Bu:

“Yuvalığı beğenmedi.”

anlamına gelmek zorunda değildir.

Kuş yalnızca yüzeyi kendi tercihine göre düzenliyor olabilir.

Dişi Muhabbet Kuşu Talaşları Neden Dışarı Atar?

Muhabbet kuşlarında bu oldukça yaygın bir davranıştır.

Bazı dişiler:

• talaşın tamamına yakınını,
• bazıları yalnız bir bölümünü

dışarı atabilir.

Doğal yuvaları zaten çoğunlukla çıplak ağaç kovuklarıdır.

Bu nedenle:

“Dişi mutlaka belirli kalınlıkta talaş üzerinde yumurtlamalıdır.”

şeklinde bir kural yoktur.

Yuvalığın tabanında yumurtaların yuvarlanmasını azaltacak hafif bir çukurluk bulunması yararlı olabilir.

Güvenli bir altlık kullanılacaksa:

• tozsuz,
• kokusuz,
• kuşlar için güvenli

bir ürün tercih edilmelidir.

Yuvalığa Kedi Kumu Konulur mu?

Önerilmez.

Muhabbet kuşu yuvalığına:

• kokulu kedi kumu,
• topaklanan kedi kumu,
• parfümlü granüller

konulmamalıdır.

Kedi kumları kuş yuvası için tasarlanmış ürünler değildir.

Özellikle toz, koku verici veya topaklaştırıcı maddeler gereksiz risk oluşturabilir.

Yuvalığa Pamuk veya İp Konulur mu?

Hayır.

Uzun:

• pamuk lifleri,
• ip,
• saç,
• ince sentetik lifler

özellikle yavruların veya yetişkin kuşların:

• ayağına,
• parmağına,
• kanadına

dolanabilir.

Muhabbet kuşu zaten örülmüş yuvaya ihtiyaç duyan bir tür değildir.

Dişi Muhabbet Kuşu Yuvalığı Neden Kemirir?

Yuvalığın girişini veya iç yüzeyini gagalamak normal davranış olabilir.

Papağanlar gagalarını:

• araştırmak,
• kemirmek,
• materyali değiştirmek

için yoğun şekilde kullanır.

Doğadaki dişi muhabbet kuşları da yuva kovuğunun içerisindeki gevşek ahşap materyalleri değiştirebilir.

Ancak:

“Gagasını törpülemek için yuvalığı kemiriyor.”

şeklinde tek bir açıklama doğru değildir.

Bu öncelikle doğal kemirme ve yuva alanıyla etkileşim davranışıdır.

Yuvalığa Girip Çıkma Sayısından Yumurtlama Zamanı Anlaşılır mı?

Hayır.

Dişinin:

• günde 10 kez,
• 20 kez,
• saatte belirli sayıda

yuvalığa girmesinin belirli bir yumurtlama aşamasına karşılık geldiğini gösteren güvenilir bir cetvel yoktur.

Her bireyin davranışı farklıdır.

Bu nedenle:

“15 kez giriyorsa hazırlık, 5 kez giriyorsa yumurtlama, 2 kez çıkıyorsa kuluçka”

gibi tablolar bilimsel olarak güvenilir değildir.

Önemli olan kuşun genel davranışındaki değişimdir.

Yuvada Daha Uzun Süre Kalmaya Başlaması Ne Anlama Gelir?

Dişinin yuvaya olan ilgisinin arttığını gösterebilir.

Özellikle:

• yuvalığa sık girmesi,
• içeride giderek daha uzun süre kalması,
• yuva alanını koruması,
• erkekle çift bağı davranışlarının artması

üreme aktivitesinin arttığını düşündürebilir.

Ancak yine de yalnız bu davranıştan yumurtanın:

• varlığı,
• kaç gün sonra geleceği,
• döllenmiş olup olmadığı

anlaşılamaz.

Yumurtanın Geldiği Kesin Olarak Önceden Anlaşılır mı?

Hayır.

Yumurtlama öncesinde bazı dişilerde:

• karın bölgesinde dolgunlaşma,
• daha geniş duruş,
• büyük dışkılama,
• yuvada daha fazla zaman geçirme

görülebilir.

Fakat bu belirtilerin hiçbiri yumurtanın kaç saat sonra geleceğini kesin olarak göstermez.

Ayrıca karın şişliği veya geniş duruş her zaman normal yumurta hazırlığı değildir.

Hastalık durumlarında da benzer belirtiler görülebilir.

Dişi Muhabbet Kuşu Kuluçkada Neden Büyük Dışkı Yapar?

Kuluçkaya yatan dişi yuvadan seyrek çıktığında dışkısını içeride yapmaktan kaçınabilir.

Bu nedenle dışarı çıktığında normalden belirgin şekilde daha büyük dışkı bırakabilir.

Bu özellikle aktif kuluçka döneminde görülebilen normal bir davranıştır.

Ancak dışkıda:

• kan,
• anormal renk değişimi,
• sürekli ishal,
• başka hastalık belirtileri

varsa yalnız kuluçkaya bağlanmamalıdır.

Dişi Muhabbet Kuşunun Cere Rengi Değişir mi?

Evet.

Yetişkin dişi muhabbet kuşlarında üreme aktivitesinin arttığı dönemlerde cere:

• kahverengi,
• daha kalın,
• kabuksu

bir görünüm alabilir.

Üreme aktivitesi düşük olduğunda ise:

• açık mavi,
• beyazımsı

tonlar görülebilir.

Ancak cere renginden:

• yumurtanın kaç gün sonra geleceği,
• yumurtanın döllenmiş olup olmadığı

anlaşılamaz.

Yuvalığa Girince Hırçınlaşması Normal mi?

Olabilir.

Yuvalık dişi muhabbet kuşunda:

• bölge koruma,
• yuva savunma

davranışını artırabilir.

Normalde sakin bir dişi yuvalık takıldıktan sonra:

• yaklaşan ele saldırabilir,
• ısırabilir,
• giriş deliğini koruyabilir.

Bu her zaman karakterinin bozulduğu anlamına gelmez.

Üreme dönemindeki bölgecilik davranışıdır.

Dişi Yuvadayken Erkek Neden Kapıda Bekler?

Eş bağı bulunan erkek:

• yuvalığın yakınında zaman geçirebilir,
• dişiyle iletişim kurabilir,
• dişiyi besleyebilir.

Erkeğin dişiye ağzından yem vermesi çift bağı ve kur davranışının önemli parçalarından biridir.

Fakat erkeğin kapıda beklemesi:

“Kesin yumurta geliyor.”

veya

“Çift yüzde yüz kusursuz.”

anlamına gelmez.

Erkek Yuvalığa Girebilir mi?

Bazı erkekler yuvalığın girişine kadar gelir veya kısa süre içerisine girebilir.

Bireysel davranış farklılıkları vardır.

Ancak doğal kuluçka davranışında yumurtalar üzerinde esas olarak dişi oturur.

Erkek özellikle:

• dişinin beslenmesine,
• ilerleyen dönemde yavru bakımına

katkı sağlayabilir.

Dişi Erkeği Yuvalığa Sokmuyorsa Sorun mu Var?

Şart değildir.

Dişi yuvalık çevresinde daha bölgeci davranabilir ve erkeği girişten uzaklaştırabilir.

Çiftin gerçekten uyumlu olup olmadığı:

• birbirlerine yakın durmaları,
• birbirlerini tımarlamaları,
• yem paylaşmaları,
• saldırganlığın düzeyi

gibi genel davranışlarla değerlendirilmelidir.

Sadece erkeğin yuvaya girmesine izin verip vermemesine bakılmaz.

Muhabbet Kuşlarında Üreme Mevsimi Ne Zamandır?

Doğal Avustralya popülasyonlarında üreme sıkı biçimde yalnız ilkbahara bağlı değildir.

Muhabbet kuşları özellikle:

• yağış,
• artan yiyecek,
• uygun çevresel koşullar

sonrasında üremeye yönelebilir.

Uygun şartlar oluştuğunda yılın farklı dönemlerinde üreme görülebilir.

Ev ortamında ise:

• sürekli bol yiyecek,
• uzun gün ışığı,
• yuvalık,
• eş varlığı,
• stabil sıcaklık

üreme davranışını yıl boyunca teşvik edebilir.

Bu nedenle:

“Muhabbet kuşu yalnız sıcak mevsimde ürer.”

doğru değildir.

Yuvalık Sadece Üreme İçin mi Kullanılmalı?

Evet.

Normal evcil muhabbet kuşuna:

• uyusun,
• saklansın,
• kendini güvende hissetsin

diye yuvalık vermek önerilmez.

Yuvalık üreme davranışını teşvik eden güçlü çevresel uyarıcılardan biridir.

Özellikle kronik yumurtlama eğilimi bulunan dişilerde kapalı ve karanlık yuva benzeri alanları ortadan kaldırmak gerekebilir.

Üreme Planlanmıyorsa Yuvaya Girip Çıkan Dişide Ne Yapılmalı?

Üreme planlanmıyorsa yuvalık çıkarılmalıdır.

Ayrıca:

• kuş çadırları,
• kapalı kutular,
• karanlık saklanma alanları,
• içine girilebilen büyük yem kapları

gibi yuva olarak algılanabilecek alanlar da sınırlandırılmalıdır.

Dişi zaten yumurtlamışsa yumurtaların yönetimi bireysel durumuna göre değişebilir.

Tekrarlayan yumurtlama varsa kuşlarla çalışan veteriner hekime danışmak daha doğru olur.

Üreme Planlanıyorsa Nelere Dikkat Edilmeli?

Üreme yalnız:

“Erkek ve dişi var, yuvalığı takalım.”

şeklinde yapılmamalıdır.

Her iki kuşun da:

• tam fiziksel olgunluğa ulaşmış,
• sağlıklı,
• iyi vücut kondisyonunda,
• birbirleriyle uyumlu

olması gerekir.

Kuşların beslenmesi üreme öncesinde zaten dengeli olmalıdır.

Yalnız tohum ağırlıklı, besin yönünden eksik diyetle üretime başlanmamalıdır.

Mümkünse kuşlar üreme öncesinde kuşlarla çalışan veteriner tarafından değerlendirilmelidir.

Bir Kafeste Birden Fazla Üretim Çifti Olur mu?

Küçük ev üretiminde en güvenli yöntem bir üretim çifti için ayrı kafes ve ayrı yuvalık kullanmaktır.

Yuvalık devreye girdiğinde özellikle dişiler ciddi bölgecilik gösterebilir.

Birden fazla çift:

• yuvalık kavgası,
• yumurta zararları,
• yavru yaralanmaları,
• ciddi saldırılar

yaşayabilir.

Kuşların Yaşı Üretimde Önemli mi?

Evet.

Cinsel olgunluğa ulaşmak ile güvenli şekilde üretime hazır olmak aynı şey değildir.

Muhabbet kuşları genç yaşta üreme davranışı gösterebilir ancak henüz gelişimini tamamlamamış kuşları üretime sokmak:

• dişinin fiziksel yükünü artırabilir,
• ebeveyn bakımının başarısını azaltabilir.

Bu nedenle yalnız:

“Yumurta yapabiliyor, demek ki hazır.”

mantığı kullanılmamalıdır.

Erkeğin Dişiden Büyük Olması Gerekir mi?

Hayır.

Erkeğin mutlaka:

• daha yaşlı,
• daha iri

olması gerektiğine dair bir kural yoktur.

Önemli olan iki kuşun da:

• yeterince olgun,
• sağlıklı,
• uyumlu

olmasıdır.

Dişinin erkeği “baskın eş” olarak kabul edebilmesi için erkeğin daha büyük olması gerektiği iddiası doğru değildir.

Yumurtlama Döneminde Kalsiyum Önemli mi?

Evet.

Yumurta kabuğu üretimi dişinin kalsiyum metabolizmasına önemli yük bindirir.

Fakat doğru yaklaşım:

“Bol bol kalsiyum takviyesi ver.”

değildir.

Dengeli beslenme içerisinde uygun kalsiyum kaynakları bulunmalıdır.

Kalamar kemiği bazı kuşlarda kullanılabilir.

Ancak yüksek doz:

• sıvı kalsiyum,
• D3,
• başka mineral takviyeleri

veteriner önerisi olmadan gelişigüzel verilmemelidir.

Fazlası da problem oluşturabilir.

Kuş Kumu Yumurtlama İçin Gerekli mi?

Hayır.

Muhabbet kuşları tohumu kabuğundan ayırarak yer.

Sindirim için çözünmeyen kuş kumuna zorunlu ihtiyaçları yoktur.

Yumurtlayan dişiye:

“Kalsiyum lazım, kuş kumu ver.”

yaklaşımı da doğru değildir.

Kalsiyum ihtiyacı güvenli besin kaynakları üzerinden değerlendirilmelidir.

E Vitamini veya Kızıştırıcı Kullanılmalı mı?

Rutin olarak gerekmez.

Sağlıklı kuşların üremesini başlatmak için gelişigüzel:

• E vitamini,
• kızıştırıcı karışımlar,
• yüksek yağlı tohumlar

kullanmak gerekli değildir.

Üreme hormonlarını daha fazla uyarmak özellikle kronik yumurtlamaya eğilimli dişilerde istenmeyen sonuçlar oluşturabilir.

Yuvalık Sürekli Kontrol Edilmeli mi?

Hayır.

Günde defalarca kapağı açıp:

• yumurtalara dokunmak,
• dişiyi kaldırmak,
• sürekli kontrol etmek

gereksiz rahatsızlık oluşturabilir.

Ancak:

“Yuvalığa asla bakılmaz.”

demek de doğru değildir.

Üretim yapan kişinin:

• yumurtaların durumunu,
• yavruların sağlık ve gelişimini,
• kirlenmeyi,
• ölü yavru veya kırık yumurta gibi sorunları

gerektiğinde kontrol edebilmesi gerekir.

Kontrol:

• kısa,
• sakin,
• gereksiz müdahale olmadan

yapılmalıdır.

Kafes Üreme Döneminde Hiç Hareket Ettirilmemeli mi?

Gereksiz ve büyük çevresel değişikliklerden kaçınmak mantıklıdır.

Ancak:

“Kafesi bir milimetre oynatırsanız dişi yumurtayı terk eder.”

doğru değildir.

Kuşların gereksiz yere rahatsız edilmemesi gerekir fakat:

• temel temizlik,
• güvenlik,
• gerektiğinde bakım

ihmal edilmemelidir.

Kuluçka Süresi Kaç Gündür?

Muhabbet kuşu yumurtalarında kuluçka süresi yaklaşık 18 gündür.

Ancak yumurtalar:

• aynı anda bırakılmaz,
• kuluçkanın tam başlama zamanı değişebilir.

Bu nedenle bütün yavrular aynı gün çıkmayabilir.

Çıkım genellikle sırayla gerçekleşir.

Muhabbet Kuşları Kaç Yumurta Yapar?

Sayı bireysel olarak değişir.

Evcil çiftlerde birkaç yumurtadan oluşan kuluçkalar yaygındır.

Doğal popülasyonlarda daha büyük kuluçkalar da görülebilir.

Yumurtaların çoğunlukla belirli aralıklarla bırakılması nedeniyle ilk ve son yumurtanın gelişim zamanı aynı değildir.

Bu nedenle yalnız yumurta sayısından üreme başarısı değerlendirilmez.

İlk Yumurtadan Sonra Dişi Hemen Kesintisiz Kuluçkaya Yatar mı?

Her dişi aynı şekilde davranmaz.

Bazı dişiler erken yumurtalardan itibaren daha fazla otururken bazıları kuluçka davranışını sonraki yumurtalarla yoğunlaştırabilir.

Bu nedenle:

“Kesin ikinci yumurtada”

veya

“Kesin üçüncü yumurtada”

şeklinde sabit bir kural kullanılmamalıdır.

Yumurtaları Telefon Flaşıyla Kontrol Etmek Doğru mu?

Yumurta kontrolü yapılabilir ancak:

• gereksiz sık yapılmamalı,
• yumurta uzun süre yuvadan çıkarılmamalı,
• sıcaklık değişimine ve fiziksel hasara neden olunmamalıdır.

Candling yani ışıkla kontrol deneyimli kişiler tarafından dikkatli şekilde yapılmalıdır.

Sadece:

“Beşinci gün damar görmedim, yumurta kesin boş.”

deyip yumurtayı atmak doğru değildir.

Kuluçkanın gerçek başlangıç zamanı bilinmiyorsa değerlendirme kolayca yanlış olabilir.

Dişi Yumurtaları Neden Kırabilir veya Dışarı Atabilir?

Tek bir nedeni yoktur.

Olası nedenler:

• deneyimsizlik,
• rahatsız edilme,
• yuva koşullarının uygun olmaması,
• yumurtanın hasar görmesi,
• ebeveyn davranışındaki problem,
• beslenme ve sağlık sorunları

olabilir.

“Dişi boş olduğunu hissetti ve attı.”

şeklinde kesin açıklama yapılamaz.

Kuşların dölsüz yumurtayı her zaman güvenilir biçimde tanıyıp attığına dair böyle basit bir sistem yoktur.

Yumurtaları Kırması Kalsiyum Eksikliği Demek mi?

Hayır.

Kalsiyum problemi üreme sağlığını etkileyebilir fakat yumurta kırma davranışı tek başına kalsiyum eksikliğini göstermez.

Bu davranışın nedenini anlamak için:

• çiftin genel davranışı,
• beslenme,
• yuva koşulları,
• yumurta yapısı

birlikte değerlendirilmelidir.

Dişi Yuvalıkta Tüylerini Yolup Yuva Yapar mı?

Muhabbet kuşları bazı başka kuşlar gibi göğüs tüylerini sistematik şekilde söküp yuvayı bununla döşeyen bir tür değildir.

Yuvalıkta birkaç doğal dökülmüş tüy bulunabilir.

Ancak dişinin belirgin şekilde:

• göğsünü,
• karnını

çıplak bırakacak şekilde tüy yolması normal yuva yapma davranışı olarak kabul edilmemelidir.

Yuvalıktan Kötü Koku Gelmesi Normal mi?

Hayır.

Belirgin kötü koku varsa:

• kırılmış yumurta,
• bozulmuş organik materyal,
• yoğun dışkı,
• ölü yavru,
• mikrobiyal çoğalma

araştırılmalıdır.

Yuvalık gerektiğinde kontrollü şekilde temizlenmelidir.

Kötü kokuyu:

• parfüm,
• uçucu yağ,
• doğal dezenfektan

ile bastırmaya çalışmayın.

Yuvalık Kaynar Suyla veya Kimyasalla Dezenfekte Edilir mi?

Yuvalık kuluçkalar arasında:

• fiziksel kirlerden arındırılmalı,
• uygun yöntemle temizlenmeli,
• tamamen kurutulmalıdır.

Kuşlar içerisindeyken:

• aerosol,
• böcek ilacı,
• yoğun kokulu dezenfektan,
• uçucu yağ

kullanılmamalıdır.

“Doğal dezenfektan” ifadesi bir ürünün kuşlar için güvenli olduğunu garanti etmez.

Bit ve Akar İçin Önceden İlaçlama Yapılır mı?

Hayır.

Parazit görülmediği hâlde yuvalığa:

• gelişigüzel böcek ilacı,
• akar spreyi,
• pestisit

uygulanmamalıdır.

Gerçek bir parazit problemi varsa türü belirlenmeli ve uygun veteriner yaklaşımı kullanılmalıdır.

Papatya Buharı Kullanılır mı?

Hayır.

Muhabbet kuşunun:

• stresini azaltmak,
• yuvalığı rahatlatmak,
• solunumunu açmak

için papatya buharı uygulanmasının güvenilir bir faydası yoktur.

Kuşların hassas solunum sistemi nedeniyle:

• bitkisel buharlar,
• uçucu yağlar,
• yoğun kokulu uygulamalar

gereksiz risk oluşturabilir.

Yuvalığın Nemini Spreyle Artırmak Gerekir mi?

Ev ortamında gelişigüzel:

• yumurtalara,
• yuvalığa,
• kafes çevresine

su püskürtülmemelidir.

Kuluçka koşulları tür, ortam ve gerçek nem durumuna göre değişir.

“Nem yüzde 40’ın altına düştü, son günlerde spreyle.”

gibi sabit bir ev uygulaması güvenilir değildir.

Nem gerçekten problem oluşturuyorsa çevresel koşullar kontrollü şekilde değerlendirilmelidir.

Yuvalık 30°C’yi Geçerse Ne Olur?

Yuvalık içerisinde aşırı ısınma elbette tehlikelidir.

Ancak:

“30°C geçince mutlaka şu davranış olur.”

şeklinde kesin bir eşik kullanmak doğru değildir.

Sıcaklık stresi yaşayan kuşlarda:

• hızlı soluma,
• ağız açık soluma,
• kanatları vücuttan uzak tutma

görülebilir.

Yuvalık doğrudan güneş altında bırakılmamalı ve ortam aşırı ısınmamalıdır.

Yumurta Sıkışması Nasıl Anlaşılır?

Dişi muhabbet kuşlarında yumurta sıkışması acil bir üreme problemidir.

Belirtiler arasında:

• kafes tabanında durma,
• belirgin güçsüzlük,
• ıkınma,
• tünekte duramama,
• geniş tabanlı duruş,
• karın bölgesinde şişlik,
• solunum güçlüğü,
• nefesle kuyruk hareketi,
• dışkılamada azalma

bulunabilir.

Bu belirtilerin tamamının bulunması gerekmez.

Yumurta Sıkışmasında Evde Masaj Yapılır mı?

Hayır.

Kuşun karnına:

• bastırmak,
• masaj yapmak,
• yumurtayı aşağı itmek

tehlikelidir.

Yumurta kırılabilir veya üreme kanalı zarar görebilir.

Yumurta Sıkışmasında Zeytinyağı Kullanılır mı?

Evde:

• kloakaya yağ sürmek,
• içeri yağ vermek,
• karına zeytinyağıyla masaj yapmak

önerilmez.

Veteriner hekim vakaya göre:

• görüntüleme,
• sıvı desteği,
• kalsiyum,
• uygun tıbbi müdahaleler,
• gerektiğinde yumurtanın çıkarılması veya cerrahi

planlayabilir.

Bunlar veteriner prosedürüdür.

Yumurta sıkışmasından şüpheleniliyorsa zaman kaybedilmemelidir.

Dişi Aylarca Yuvalıkta Duruyorsa Normal mi?

Hayır.

Yuvalık yıl boyunca kafeste tutulacak bir uyku alanı değildir.

Üreme bittikten sonra yuvalığın sürekli bulunması:

• hormonal davranışın sürmesine,
• kronik yumurtlamaya,
• bölgeciliğe

katkıda bulunabilir.

Üreme tamamlandığında yuvalığın kaldırılması gerekir.

Aylarca yuvalıkta oturan dişide:

• devam eden üreme uyarıları,
• kronik yumurtlama,
• sağlık veya davranış problemi

değerlendirilmelidir.

Bunu “yalancı gebelik psikolojisi” şeklinde basitleştirmek doğru değildir.

Yılda Kaç Kez Kuluçka Yaptırılmalı?

Muhabbet kuşlarının üremesi dişi üzerinde ciddi fiziksel yük oluşturur.

Bu nedenle sürekli arka arkaya kuluçka yaptırmak doğru değildir.

Sabit:

“Yılda üç kuluçka normaldir.”

gibi bir hedef koyulmamalıdır.

Her kuluçkadan sonra:

• dişinin vücut kondisyonu,
• beslenmesi,
• sağlık durumu,
• toparlanması

önemlidir.

Evcil kuşun sağlıklı olması için yavru vermesi gerekmez.

Yavrular Çıkınca Yuvalık Hemen Temizlenir mi?

Temizlik ihtiyacı kirlenmeye göre değerlendirilir.

Yavru bulunan yuvalıkta aşırı:

• dışkı,
• ıslaklık,
• kırık yumurta,
• bozulmuş materyal

sağlık riski oluşturabilir.

Ancak sürekli bütün yuva düzenini değiştirmek de gereksizdir.

Temizlik gerektiğinde yavruların:

• üşümemesi,
• yaralanmaması,
• ebeveynlerin gereksiz yere rahatsız edilmemesi

sağlanmalıdır.

Erkek Yavrulara Zarar Verirse Ne Yapılır?

Normalde erkek muhabbet kuşu yavru bakımına katkı sağlayabilir.

Bu nedenle:

“Dişi tek başına mükemmel bakar, erkeği ayırabilirsiniz.”

şeklinde genel bir tavsiye doğru değildir.

Ancak erkek:

• yumurtaları kırıyor,
• dişiye saldırıyor,
• yavrulara zarar veriyorsa

ayırma gerekebilir.

Bu, ortaya çıkan gerçek davranış problemine göre değerlendirilmelidir.

Yavru Çıkınca Anne Baba Ne Yapar?

Yeni çıkmış muhabbet kuşu yavruları:

• çıplak,
• gözleri kapalı,
• tamamen ebeveyne bağımlıdır.

Ebeveynler yavruların:

• beslenmesine,
• sıcak tutulmasına,
• bakımına

katılır.

Yavruların kursakları ve gelişimi izlenebilir ancak gereksiz yere sürekli elle tutulmaları gerekmez.

Yavru Yuvadan Ne Zaman Çıkar?

Doğal popülasyonlarda yavrular yaklaşık beş hafta civarında yuva dönemini tamamlar.

Ancak yuvadan çıkmak:

tamamen bağımsız olmak

anlamına gelmez.

Yavru yuvadan çıktıktan sonra bir süre daha ebeveynlerden beslenebilir.

Gerçek bağımsızlık:

• kendi başına yeterli yem yiyebilmesi,
• su içebilmesi,
• kilosunu koruyabilmesi

ile değerlendirilir.

Yuvadan Çıkan Yavru Hemen Anne Babadan Ayrılır mı?

Hayır.

Yalnız yuvadan çıkmış olması yemden tamamen kesildiğini göstermez.

Yavrunun bağımsız beslenmeye geçtiği doğrulanmadan ebeveynlerinden ayırmak doğru değildir.

Dişi Muhabbet Kuşunun Yuvaya Girip Çıkmasında Ne Zaman Endişelenmeliyiz?

Tek başına yuvalığa girip çıkmak genellikle acil durum değildir.

Ancak aşağıdakiler eşlik ediyorsa dikkat gerekir:

• kafes tabanında uzun süre durma,
• tüneğe çıkamama,
• yoğun ıkınma,
• ağız açık soluma,
• belirgin nefes darlığı,
• karında ciddi şişlik,
• aktif kanama,
• yem yememe,
• belirgin halsizlik,
• denge kaybı.

Özellikle yumurtlama dönemindeki dişide bu belirtiler yumurta sıkışması veya başka ciddi üreme problemi açısından acil veteriner değerlendirmesi gerektirir.

Dişi Muhabbet Kuşu Yuvaya Girip Çıkıyorsa Ne Yapmalıyım?

Önce neden yuvalık bulunduğunu belirleyin.

Üretim yapmıyorsanız:
Yuvalığı uyku veya saklanma alanı olarak kafeste tutmayın.

Planlı üretim yapıyorsanız:
Çiftin:

• olgun,
• sağlıklı,
• uyumlu,
• dengeli beslenen

kuşlardan oluştuğundan emin olun.

Yuvalığı sürekli açıp rahatsız etmeyin ancak gerekli kontrolleri de ihmal etmeyin.

Dişiye:

• gelişigüzel vitamin,
• kızıştırıcı,
• yüksek doz kalsiyum,
• bitkisel karışım

vermeyin.

Davranışta veya sağlıkta belirgin problem varsa kuşlarla çalışan veteriner hekime başvurun.

Dişi Muhabbet Kuşu Yuvaya Girip Çıkması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dişi yuvaya giriyorsa kesin yumurtlayacak mı?
Hayır. Yuva ilgisi üreme davranışını gösterir ancak yumurtlamayı garanti etmez.

Yumurtanın kaç gün sonra geleceği anlaşılır mı?
Yuvalığa girme sıklığından güvenilir şekilde hesaplanamaz.

Dişi talaşı dışarı atarsa yuvalığı sevmiyor mu?
Hayır. Muhabbet kuşları doğal olarak çıplak ağaç kovuklarını kullanır ve altlığı dışarı atabilir.

Erkek olmadan yumurtlar mı?
Evet. Ancak yumurta döllenmemiş olur.

Yuvalıkta uyuması yumurta geleceğini gösterir mi?
Üreme davranışının arttığını gösterebilir ancak kesin yumurtlama kanıtı değildir.

Erkek dişiyi besliyorsa yumurta kesin gelir mi?
Hayır. Yem verme çift bağı ve kur davranışıdır.

Dişinin büyük dışkı yapması normal mi?
Aktif kuluçkada dışkısını uzun süre tuttuğu için daha büyük dışkı görülebilir.

Yuvalığa kedi kumu konur mu?
Önerilmez.

Pamuk konur mu?
Hayır. Liflerin dolanma riski vardır.

Kuş kumu şart mı?
Hayır.

Kalamar kemiği verilebilir mi?
Uygun bir kalsiyum kaynağı olarak bulunabilir ancak dengeli beslenmenin yerini tutmaz.

E vitamini veya kızıştırıcı gerekir mi?
Rutin olarak hayır.

Yuvalığı her gün açmalı mıyım?
Gereksiz sık kontrol etmeyin; gerekli sağlık ve güvenlik kontrollerini kısa ve sakin yapın.

Dişi yuvadayken kafes dışına çıkabilir mi?
Kuşun rutinini ve kuluçkayı gereksiz yere bozacak uygulamalar yapılmamalıdır; ancak bütün kuşlara uygulanacak “asla çıkamaz” şeklinde evrensel bir kural da yoktur.

Yumurta sıkışırsa zeytinyağı ve masaj yapılır mı?
Hayır. Bu acil veteriner durumudur.

Dişi Muhabbet Kuşunun Yuvaya Girip Çıkmasında En Önemli Nokta

Dişi muhabbet kuşunun yuvalığa:

• girip çıkması,
• içerisinde zaman geçirmesi,
• yüzeyleri kemirmesi,
• talaşları dışarı atması

çoğu zaman doğal yuva inceleme ve üreme davranışıdır.

Fakat bu hareketlerden:

• yumurtanın kaç gün sonra geleceği,
• yumurtanın döllenmiş olup olmadığı,
• kaç yumurta yapacağı,
• kuluçkanın başarılı olup olmayacağı

kesin olarak anlaşılamaz.

Yuvalık üreme için güçlü bir uyarıcıdır.

Bu nedenle üretim planlanmıyorsa kafeste sürekli bulunmamalıdır.

Üreme planlanıyorsa da amaç yalnız yavru almak değil, önce dişi ve erkeğin sağlığını korumak olmalıdır.

Ve yumurtlama döneminde:

• kafes tabanında çökme,
• yoğun ıkınma,
• tünekte duramama,
• solunum güçlüğü,
• belirgin güçsüzlük

görülürse evde yağ, masaj veya başka müdahaleler denenmeden kuşlarla çalışan veteriner hekime başvurulmalıdır.