Jako Papağanı Ele Alıştırma

Jako papağanını ele alıştırmanın en doğru yolu zorla yakalamak veya elinize çıkmaya mecbur bırakmak değil, kuşun elinizi güvenli ve olumlu bir şey olarak öğrenmesini sağlamaktır.

Bazı Jakolar birkaç gün içinde elden ödül almaya başlayabilirken bazıları için süreç haftalar sürebilir. Özellikle daha önce insanlardan korkmuş, zorla tutulmuş veya ele alışmamış bir kuşta daha yavaş ilerlemek normaldir.

Ele alıştırmada temel sıra şöyledir:

önce güven → sonra yaklaşma → elden ödül → hedef veya tünek eğitimi → gönüllü step up.

Kuş bir aşamada korkuyorsa sonraki aşamaya geçmek yerine bulunduğunuz noktayı kolaylaştırın.

Yeni Gelen Jako’yu Hemen Ele Almaya Çalışmalı mıyım?

Hayır.

Yeni eve gelen Jako önce:

kafesini,

odadaki insanları,

sesleri,

yem ve su düzenini

tanımaya çalışır.

İlk hedef:

“Bugün elime çıksın.”

olmamalıdır.

Kafesin yanında sakin şekilde oturabilir, onunla konuşabilir ve sizi izlemesine izin verebilirsiniz.

Kuş siz yaklaştığınızda:

tüneğin diğer ucuna kaçıyor,

vücudunu geriye çekiyor,

gagasını açıyor

veya panik içinde uzaklaşmaya çalışıyorsa

mesafeyi azaltmak için henüz erkendir.

Jako’nun Bana Güvenmeye Başladığını Nasıl Anlarım?

Kuşun beden dili zamanla değişir.

Siz yaklaştığınızda artık kaçmaması,

yanınızda normal şekilde yem yemesi,

oyuncaklarıyla ilgilenmesi,

size doğru yaklaşması

ve ödül almaya başlaması

olumlu işaretlerdir.

Ama:

“Yanımda yem yedi, artık yakalayabilirim.”

diye düşünmeyin.

Güven farklı aşamalarda gelişir.

Sizin yanınızda rahat durması ile elinize çıkmaya hazır olması aynı şey değildir.

Jako’yu Ele Alıştırırken İlk Ödül Nasıl Verilir?

Önce kuşun gerçekten sevdiği küçük bir yiyeceği bulun.

Bu:

küçük bir ceviz parçası,

badem kırıntısı

veya kuşun özellikle sevdiği başka güvenli bir ödül

olabilir.

Ödül çok küçük olsun. Amaç kuşu doyurmak değil, davranışı pekiştirmektir.

Başlangıçta ödülü parmaklarınızdan almaktan korkuyorsa elinizi zorla yaklaştırmayın.

Ödülü:

bir kaşıkla,

uygun bir kaptan

veya kuşun rahat hissedeceği başka bir yöntemle

sunabilirsiniz.

Zamanla mesafeyi azaltabilirsiniz.

Elimi Kafesin İçine Sokmalı mıyım?

Kuş elden korkuyorsa sürekli kafesin içine el sokmak güveni hızlandırmaz.

Tam tersine kuş kendi güvenli alanında kaçamayacağını hissedebilir.

Önce kafes kapısının çevresinde çalışmak daha kolay olabilir.

Ödülü kafes tellerinden veya açık kapı yakınından sunun.

Kuş size yaklaşmayı kendi seçsin.

Bu aşamada:

“Kaçacak yeri olmasın, mecbur alışır.”

yaklaşımından kaçının.

Amaç kuşun teslim olması değil, size güvenmesidir.

Target Eğitimi Jako’yu Ele Alıştırmada Kullanılır mı?

Evet.

Özellikle elden korkan Jakolarda en kullanışlı yöntemlerden biridir.

Target eğitiminde kuşa küçük bir hedefe, örneğin uygun bir çubuğun ucuna dokunması öğretilir.

Hedefe dokunduğunda hemen küçük bir ödül verilir.

Bir süre sonra hedefi kullanarak kuşu:

kafes kapısına,

bir tüneğe,

oyun alanına

ve daha sonra elinize yakın bir noktaya

yönlendirebilirsiniz.

Bunun büyük avantajı kuşu elle itmeden veya yakalamadan onunla iletişim kurabilmenizdir.

Jako’ya Step Up Nasıl Öğretilir?

“Step up”, kuşun elinize veya bir tüneğe iki ayağıyla gönüllü şekilde çıkmasıdır.

Eski eğitimlerde sıkça:

“Elinizi kuşun göğsüne bastırın, refleks olarak çıkar.”

önerisi verilirdi.

Bunu temel yöntem olarak kullanmayın.

Kuşun göğsüne baskı yaparak onu dengesiz bırakmak yerine önce bir tünek üzerinde step up öğretebilirsiniz.

Tüneği kuşun ayaklarının önüne uygun mesafede tutun.

Ödülü görebileceği şekilde kullanın.

Bir ayağını tüneğe koyduğunda bile başlangıçta ödüllendirebilirsiniz.

Sonra iki ayağın da tüneğe gelmesini bekleyin.

Kuş bunu rahat yaptığında aynı mantığı ele geçirebilirsiniz.

Önce Tüneğe Alıştırmak Daha mı Kolaydır?

Elinizden korkuyorsa evet.

Kuş güvenli bir tüneğe çıkmayı öğrendiğinde onu:

kafesten çıkarabilir,

oyun alanına götürebilir,

gerektiğinde tekrar kafese yönlendirebilirsiniz.

Böylece her hareket için kuşu elle yakalamanız gerekmez.

Daha sonra elinizi tüneğin yanına yaklaştırıp aynı step-up davranışını elinize aktarabilirsiniz.

Elime Gaga ile Dokunuyor, Isıracak mı?

Her zaman değil.

Papağanlar gagalarını tırmanırken ve denge sağlarken üçüncü bir el gibi kullanabilir.

Jako elinize çıkmadan önce parmağınızı veya elinizi gagasıyla kontrol edebilir.

Bu yüzden her gaga temasında elinizi hızla çekmek gerekmez.

Ama kuş:

vücudunu geriye çekiyor,

gagasını açık tutuyor,

öne doğru hamle yapıyor

ve size yaklaşmamanızı anlatıyorsa

ısrar etmeyin.

Gaga ile tutunmak ile savunma ısırığı aynı şey değildir.

Jako Isırırsa Ne Yapmalıyım?

Öncelikle büyük tepki vermeyin.

Bağırmak,

gagasına vurmak,

kafesi sallamak

veya kuşu korkutmak

güven ilişkisini bozar.

Isırmanın öncesine bakın.

Elinizi çok mu yaklaştırdınız?

Kuş geri çekildiği halde devam mı ettiniz?

Kafesten çıkmak istemedi mi?

Belirli bir bölgesine dokundunuz mu?

Çoğu zaman ısırığı azaltmanın en iyi yolu ısırmadan önceki uyarıları fark etmektir.

Kuş tekrar tekrar ısırıyorsa o aşamayı zorlamak yerine bir adım geri dönün ve tünek veya target kullanın.

Isırınca Kafese Ceza Olarak Koyulur mu?

Kafesi ceza alanına çevirmeyin.

Jako’nun kendi kafesine güvenle ve gönüllü biçimde girmesi günlük bakım için çok değerlidir.

Her ısırdığında kuşu öfkeyle kafese kapatırsanız:

ısırma → kafes

bağlantısı oluşabileceği gibi kafese dönüş de olumsuz bir deneyime dönüşebilir.

Kuş sakinleşmeye ihtiyaç duyuyorsa etkileşimi sonlandırabilirsiniz; ancak bunu öfkeli bir ceza törenine çevirmeyin.

Jako’yu Zorla Tutmak Ele Alıştırır mı?

Hayır.

Kuşu:

köşeye sıkıştırmak,

havluyla yakalayıp sevmeye çalışmak,

zorla el üzerinde tutmak

veya kaçmasına izin vermemek

ele alışmanın güvenilir yolu değildir.

Kuş zamanla hareket etmekten vazgeçebilir ama bu size güvendiği anlamına gelmez.

Gerçek ele alışma, kuşun sizin yanınıza ve elinize kendi isteğiyle gelmesidir.

Eldiven Kullanmalı mıyım?

Rutin ele alıştırmada önermiyoruz.

Bazı kuşlar büyük eldivenlerden korkabilir.

Daha önemlisi, amaç:

“Isırsa da fark etmez.”

diye kuşun uyarılarını görmezden gelmek değil, ısırma ihtiyacını azaltacak şekilde çalışmaktır.

El çok korkutucuysa bir süre tünek ve target ile ilerlemek daha iyi olabilir.

Jako’yu Ele Alıştırmak İçin Aç Bırakılır mı?

Hayır.

Eğitim ödülünün değerli olması kuşu aç bırakmanız gerektiği anlamına gelmez.

Günlük beslenmesini kısıtlayıp:

“Acıkınca mecbur elimden yer.”

yaklaşımı güven temelli eğitim değildir.

Sevdiği yiyeceklerin çok küçük parçalarını yalnız eğitim sırasında kullanmanız yeterlidir.

Eğitim Seansı Ne Kadar Sürmeli?

Dakika tutmanız gerekmez.

Kısa ve başarılı biten bir çalışma, kuşun sıkılıp uzaklaşmaya çalıştığı uzun bir çalışmadan daha iyidir.

Özellikle ilk aşamada birkaç başarılı tekrar yeterli olabilir.

Kuş:

size ilgisini kaybediyorsa,

ödülü almıyorsa,

kaçmaya çalışıyorsa

veya gerilmeye başladıysa

seansı bitirin.

Kuş iyi giderken bırakmak, tükenene kadar devam etmekten daha kullanışlıdır.

Her Gün Eğitim Yapmak Gerekir mi?

Düzenli kısa çalışmalar faydalıdır.

Ama Jako’yla kurduğunuz bütün ilişkiyi eğitim seansına çevirmeyin.

Günlük yaşamda:

yanında sakin oturmak,

konuşmak,

ödül vermek,

oyun oynamak,

foraging hazırlamak

da ilişkinin bir parçasıdır.

Kuş sizin yalnızca:

“Benden bir şey isteyen insan.”

olduğunuzu düşünmemelidir.

Jako’yu Başka İnsanlara da Alıştırmalı mıyım?

Evet, mümkünse olumlu deneyimler oluşturun.

Jako yalnızca tek kişiye güvenmek zorunda değildir.

Ailedeki diğer kişiler de:

ödül verebilir,

target eğitimi yapabilir,

sakin şekilde iletişim kurabilir.

Kuş bir kişiye çok yoğun bağlanıp diğer herkesi tehdit olarak görmeye başlarsa günlük yaşam zorlaşabilir.

Ama yeni insanları da kuşa zorla yaklaştırmayın.

Jako Başını Eğdiğinde Sevmeli miyim?

Kuş kendi isteğiyle başını uzatıyor ve baş-boyun bölgesinin kaşınmasını istiyorsa nazik temas yapılabilir.

Ama ele alıştırmak için kuşun vücudunun her yerine dokunmanız gerekmez.

Özellikle:

sırt,

kanatlar,

kuyruk kökü

ve gövdenin alt bölgelerini

sürekli okşamak üreme davranışlarını artırabilir.

Ele alışmış kuş demek her yerine dokunulmasına izin veren kuş demek değildir.

Jako Ele Alıştıktan Sonra Omuzda Gezdirilir mi?

Omuz ödül veya sosyal alan olarak kullanılabilir ancak kuşun temel eğitiminin yerine geçmemelidir.

Önce kuş:

step up,

step down,

kafese dönüş

gibi temel davranışları güvenilir şekilde öğrenmelidir.

Omuzdayken kuşun beden dilini görmek ve gerektiğinde güvenli biçimde indirmek el üzerindekinden daha zor olabilir.

Özellikle henüz ısırma davranışı öngörülemeyen kuşu doğrudan yüzünüzün yanına taşımak iyi başlangıç değildir.

Jako Kafese Girmeyi Reddediyorsa Ne Yapılmalı?

Kuşu kovalamayın.

Kafese dönüşü olumlu hale getirin.

Örneğin sevdiği küçük ödülü yalnız kafese girdiğinde verebilirsiniz.

Target kullanarak kafes kapısına ve ardından iç tüneğe yönlendirebilirsiniz.

Bazen kuşu kafese koyduktan birkaç dakika sonra tekrar çıkarmak da faydalıdır.

Böylece:

“Kafese girdim = bütün eğlence bitti.”

bağlantısı zayıflar.

Jako Ele Kaç Günde Alışır?

Bunun için güvenilir bir süre yoktur.

Bir kuş birkaç gün içinde elden ödül almaya başlayabilir.

Başka bir Jako haftalar hatta daha uzun süre isteyebilir.

Süreyi etkileyen şeyler arasında:

önceki insan deneyimleri,

yaşı,

bireysel karakteri,

daha önce zorla tutulup tutulmadığı

ve sizin ilerleme hızınız

bulunur.

Bu yüzden:

“7 günde Jako ele alıştırma.”

gibi bir hedef kullanmayın.

Daha Önce Kötü Davranılmış Bir Jako Ele Alışır mı?

Alışabilir.

Ama daha yavaş ilerlemesi mümkündür.

Özellikle ellerden korkuyorsa başlangıçta el yerine:

target,

tünek,

kaşıkla ödül

gibi daha az tehdit edici araçlar kullanılabilir.

Kuş her gün biraz daha fazla kontrol sahibi olduğunu gördükçe güven oluşabilir.

Burada önemli olan geçmişi telafi etmek için kuşu daha fazla sevmeye zorlamak değil, seçim hakkı vermektir.

Jako Papağanı Ele Nasıl Alıştırılır?

Net cevap:

Jako ele zorla değil, güven ve pozitif pekiştirmeyle alıştırılır.

Önce kuşun sizin yanınızda rahat olmasını sağlayın.

Sonra sevdiği küçük ödüllerle yaklaşmayı pekiştirin.

El korkutucuysa target veya tünek kullanın.

Tüneğe gönüllü step up öğrendikten sonra aynı davranışı ele taşıyın.

Kuş:

kaçıyor,

gagasını açıyor,

geriye çekiliyor

veya ısırmaya hazırlanıyorsa

zorlamayın.

Bir aşama geri dönün.

Ele alışmanın başarı ölçüsü:

kuşu tutabiliyor olmanız değil, kuşun size kendi isteğiyle gelmesidir.