Muhabbet Kuşu Ele Alıştırma
Yeni bir muhabbet kuşu aldınız. Kafese yaklaştığınızda sizi izliyor ama elinizi görünce hemen diğer tüneğe geçiyor. Elinizi kafese soktuğunuzda daha da uzaklaşıyor.
Bu durumda yapılacak şey kuşu yakalayıp elinize almak değildir.
Muhabbet kuşunu ele alıştırmanın temeli, kuşa elinizin tehlike olmadığını öğretmektir. Bu güven bir kez oluştuğunda kuşunuz elinizden yem almaya, parmağınıza çıkmaya ve zamanla sizinle daha rahat iletişim kurmaya başlar.
Bazı muhabbet kuşları bunu oldukça hızlı öğrenir. Bazıları ise daha çekingen davranır ve daha fazla zamana ihtiyaç duyar.
Burada önemli olan kuşun ne kadar hızlı ilerlediği değil, eğitimin kuşu korkutmadan ilerlemesidir.
Muhabbet Kuşu Ele Alıştırmaya Ne Zaman Başlanmalı?
Yeni gelen bir muhabbet kuşunun ilk işi sizi tanımak değildir.
Önce bulunduğu yeri anlamaya çalışır.
Kafesi nerede? Yemliği nerede? Etraftaki sesler ne? Yanına sürekli yaklaşan bu insanlar kim?
Bu nedenle eve geldiği ilk saatlerde kuşun üzerine fazla gitmeyin. Kafesin yanında normal şekilde bulunmanız, sakin sesle konuşmanız ve günlük bakımını yapmanız ilk aşama için yeterlidir.
Ele alıştırmaya başlamak için mutlaka “üç gün bekleyin” veya “bir hafta dokunmayın” şeklinde herkese uyan sabit bir süre yoktur.
Kuşunuza bakın.
Siz odadayken rahatça yem yiyorsa, tüneğinde normal şekilde dolaşıyorsa ve kafese yaklaştığınız her seferde panik halinde kaçmıyorsa artık küçük eğitim denemelerine başlayabilirsiniz.
Hâlâ kafesin bir köşesine çekiliyor, hızlı hızlı nefes alıyor veya siz yaklaşınca kendini tellerden tellere atıyorsa biraz daha zamana ihtiyacı vardır.
Önce Sizin Varlığınıza Alışsın
Muhabbet kuşunu ele alıştırırken ilk hedef parmağınıza çıkması değildir.
Önce sizin yanınızda rahat kalabilmelidir.
Kafesin yanına oturun. Telefonla ilgilenebilir, bilgisayarda çalışabilir veya kuşunuzla sakin bir ses tonuyla konuşabilirsiniz.
Her saniye ona bakmanız gerekmez.
Hatta sürekli gözünüze kestirmiş gibi kuşu izlemek çekingen bir kuşu daha fazla rahatsız edebilir.
Bir süre sonra sizin kafesin yanından geçmeniz günlük hayatın normal bir parçası haline gelir.
İşte eğitim burada başlar.
Elinizi Görmeye Alıştırın
Kuşunuz sizden kaçmıyorsa artık elinizi de günlük görüntünün bir parçası haline getirebilirsiniz.
İlk gün doğrudan kafesin içine uzanmanız gerekmez.
Yem ve su değiştirirken sakin hareket edin. Kafesin yanında elinizi kısa süre görünür tutun. Kuşunuz rahat kalıyorsa elinizi biraz daha yaklaştırabilirsiniz.
Ama kuş bir anda geriye çekiliyorsa siz de ilerlemeyi durdurun.
Burada amaç “kaçsa da alışacak” diyerek üzerine gitmek değildir.
Kuşunuz elinizi gördüğünde kaçmıyorsa ilk önemli aşamayı geçmişsiniz demektir.
Dal Darı Ele Alıştırmayı Kolaylaştırabilir
Muhabbet kuşlarının sevdiği bir yiyecek eğitim sırasında çok işe yarar.
Bu amaçla en sık kullanılan seçeneklerden biri dal darıdır.
İlk denemede elinizi kuşun dibine kadar götürmeyin. Dal darının uzun kısmından tutup kuşun rahatça ulaşabileceği mesafeden sunabilirsiniz.
Kuş yaklaşmıyorsa bekleyin.
Yemi onun yüzüne doğru sürmeyin.
İlk gün yalnızca bakabilir. İkinci denemede biraz yaklaşabilir. Daha sonra uzanıp küçük bir parça yiyebilir.
Kuşun elinizden ilk kez yem alması küçümsenecek bir gelişme değildir.
Çünkü o anda kuş şunu öğrenmeye başlamıştır:
El yaklaştığında her zaman kötü bir şey olmuyor.
Elinizi Kafesin İçine Nasıl Sokmalısınız?
Kuşunuz dışarıdan tuttuğunuz dal darıyı rahatça yiyorsa sonraki aşamada elinizi kafesin içine alabilirsiniz.
Bunu yavaş ama kararsız olmayan bir hareketle yapın.
Elinizi sürekli kuşun peşinden gezdirmeyin.
Bir noktada sabit tutun ve ödülü kuşun size doğru gelmesini sağlayacak mesafede bekletin.
İlk denemede yaklaşmazsa eli daha da yaklaştırmak yerine seansı bitirin.
Bir sonraki denemede tekrar deneyin.
Kuş elinizden kaçarken elinizle peşinden gitmek, ele alıştırma çalışmasını kısa sürede bir kovalamacaya çevirebilir.
Bunu istemiyoruz.
Muhabbet Kuşu Parmağınıza Nasıl Çıkar?
Kuşunuz artık elinizin yanında rahat duruyor ve elinizden ödül alıyorsa parmağa çıkma çalışmasına geçebilirsiniz.
Parmağınızı kuşun ayaklarının biraz önüne, üzerine rahatça adım atabileceği şekilde uzatın.
Diğer elinizde küçük bir ödül tutabilirsiniz.
Ödüle ulaşmak için önce bir ayağını parmağınıza koyabilir.
Hemen ödüllendirin.
Daha sonra iki ayağıyla çıkmasını bekleyebilirsiniz.
Burada kuşun göğsüne bastırarak veya iterek parmağa çıkmaya zorlamayın.
Amaç kuşun dengesini bozup parmağınıza mecburen çıkmasını sağlamak değil, kendi isteğiyle adım atmasını öğretmektir.
İsterseniz her çıkış sırasında aynı kısa sözü de kullanabilirsiniz.
“Gel” veya “çık” gibi tek bir komut yeterlidir.
Bir süre sonra kuş bu sözü parmağa çıkma davranışıyla eşleştirmeye başlayabilir.
Parmağınıza Çıkmıyorsa Tünek Kullanabilirsiniz
Bazı muhabbet kuşları insan elinden çok korkar.
Böyle bir kuşu parmağa çıkmaya zorlamak yerine küçük bir tünekle başlayabilirsiniz.
Tüneği kuşun önüne getirip üzerine çıktığında ödül verin.
Bunu rahatça yapmaya başladıktan sonra tüneği tutan elinizi yavaş yavaş kuşa yaklaştırabilirsiniz.
Daha sonra parmağınızı tünek yerine sunabilirsiniz.
Bu yöntem özellikle geçmişte elle yakalanmış veya insan elinden korkmayı öğrenmiş kuşlarda daha rahat ilerleyebilir.
Kuş Gagasını Parmağınıza Uzatırsa Hemen Elinizi Çekmeyin
Muhabbet kuşunuz parmağınıza çıkmadan önce gagasıyla parmağınıza dokunabilir.
Bu her zaman ısıracağı anlamına gelmez.
Papağanlar gagalarını yalnızca ısırmak için kullanmaz. Bir yere çıkarken dengesini kontrol etmek için de gagalarından yararlanabilirler.
Kuş gagasını uzattığı anda elinizi hızla çekerseniz onu korkutabilirsiniz.
Ancak kuşun beden dili açık şekilde rahatsız olduğunu gösteriyorsa üzerine gitmeyin.
Geri çekiliyor, vücudunu sizden uzaklaştırıyor veya saldırmaya hazırlanıyorsa biraz mesafe bırakın.
Muhabbet Kuşu Isırıyorsa Ne Yapılmalı?
Ele alıştırma sırasında ısırma görülebilir.
Özellikle korkan bir kuşun eline yaklaşmaya devam ederseniz gagasını son savunma olarak kullanabilir.
Isırdığı için bağırmak, kafese vurmak veya kuşu cezalandırmak eğitimi hızlandırmaz.
Tam tersine elinizden daha fazla korkmasına neden olabilir.
Bir ısırmadan önce ne olduğunu düşünün.
Elinizi fazla mı yaklaştırdınız?
Kuş kaçmaya çalışırken takip mi ettiniz?
Kafesinin içinde köşeye mi sıkıştı?
Çoğu zaman çözüm daha fazla baskı yapmak değil, bir aşama geri dönmektir.
Eğitim Ne Kadar Sürmeli?
Saatlerce elinizi kafesin içinde tutmanıza gerek yok.
Kısa ve iyi geçen bir eğitim, uzun ve kuşun bunaldığı bir eğitimden daha değerlidir.
Başlangıçta birkaç dakikalık çalışmalar yeterlidir.
Kuşunuz hâlâ istekliyken bitirmek güzel bir noktadır.
Her gün kısa tekrarlar yapabilirsiniz.
Bir gün çok iyi ilerleyip ertesi gün biraz daha çekingen davranması da normaldir. Canlı bir hayvanla çalışıyorsunuz; her gün aynı tepkiyi vermesini beklemeyin.
Muhabbet Kuşunu Zorla Yakalamak Ele Alıştırır mı?
Hayır.
Kafesin içinde kuşu elle kovalamak, köşeye sıkıştırmak ve zorla avucunuza almak ele alıştırma yöntemi değildir.
Kuş sonunda hareket etmeyi bırakabilir ama bu size güvendiği anlamına gelmez.
Sadece kaçacak yeri kalmamış olabilir.
Veteriner muayenesi, acil durum veya güvenlik nedeniyle kuşun tutulması gereken durumlar ayrıdır.
Günlük ele alıştırma eğitiminde hedef kuşun kendi isteğiyle size yaklaşmasıdır.
Muhabbet Kuşunu İlk Kez Kafesten Ne Zaman Çıkarmalı?
Kuşun kafesten çıkması için tamamen ele alışmasını beklemek her durumda zorunlu değildir.
Fakat ilk serbest uçuşu plansız yapmayın.
Kuşun çıkacağı oda önceden güvenli hale getirilmelidir.
Pencereler ve dış kapılar kapalı olmalı, çalışan vantilatör veya tavan pervanesi bulunmamalı, sıcak içecekler ve açık su kapları kaldırılmalı, elektrik kabloları gibi kemirilebilecek tehlikeler kontrol edilmelidir.
Cam ve aynalar da özellikle ilk uçuşlarda önemlidir.
Kuş camın önünde boşluk olduğunu düşünüp hızla çarpabilir. Perdeleri kapatmak veya cam yüzeyi kuşun fark edebileceği hale getirmek bu riski azaltır.
Kafesin kapısını açtıktan sonra kuşu elinizle dışarı kovalamayın.
Kendi çıkmasına izin verin.
Kafese Geri Girmiyorsa Ne Yapılmalı?
İlk uçuşlarda en sık yaşanan sorunlardan biri budur.
Kuş dışarı çıkar ama geri dönmek istemez.
Bu nedenle kafesi odada görünür ve ulaşılabilir bir yerde tutun. Yem ve suyunun kafeste olması da geri dönmesini kolaylaştırır.
Kuş parmağa veya tünek üzerine çıkmayı öğrenmişse işiniz çok daha kolaydır.
Yanına gidip “çık” komutuyla elinize alabilir ve kafes kapısına götürebilirsiniz.
Peşinden koşmayın.
Odanın içinde bir insan tarafından kovalanan kuş kısa sürede paniğe kapılabilir.
Muhabbet Kuşu Ele Alışmıyorsa Sorun Ne Olabilir?
Her muhabbet kuşunun geçmişi aynı değildir.
Yavru yaşta insanlarla olumlu deneyimler yaşamış bir kuş size hızlı yaklaşabilirken uzun süre insan teması görmemiş yetişkin bir kuş daha temkinli davranabilir.
Daha önce elle kovalanmış veya zorla tutulmuş bir kuşun da yeniden güven kazanması zaman alabilir.
Bazen sorun eğitim yöntemindedir.
Her gün kuşa başka bir şekilde yaklaşmak, bir gün sabırlı davranıp ertesi gün yakalamaya çalışmak kuşun ne beklemesi gerektiğini anlamasını zorlaştırır.
Sakin ve tutarlı olun.
Küçük ilerlemeleri görmezden gelmeyin.
Dün elinizi görünce kafesin diğer ucuna kaçan kuş bugün yerinde kalıyorsa bu da ilerlemedir.
Yavru Muhabbet Kuşu Daha Kolay mı Ele Alışır?
Genç kuşlar çoğu zaman yeni deneyimlere daha açık olabilir.
Ancak yetişkin bir muhabbet kuşunun ele alışmayacağı düşüncesi doğru değildir.
Yetişkin kuşlar da güven kurabilir, elden yem almayı öğrenebilir ve parmağa çıkabilir.
Sadece geçmiş deneyimleri nedeniyle daha fazla zamana ihtiyaç duyabilirler.
Yaştan daha önemli olan, kuşun size nasıl tepki verdiği ve sizin eğitimi nasıl yürüttüğünüzdür.
Çift Muhabbet Kuşu Ele Alışır mı?
Evet.
İki muhabbet kuşunun birlikte yaşaması insanla bağ kuramayacakları anlamına gelmez.
Ancak birbirleriyle güçlü şekilde ilgilendikleri için eğitim sırasında ödüle veya size tek yaşayan bir kuş kadar hızlı odaklanmayabilirler.
Bu durumda da aynı yöntem geçerlidir.
Önce sizin yanınızda rahat kalmaları, ardından elden ödül almaları ve sonrasında ele çıkmayı öğrenmeleri hedeflenir.
Kuşlardan biri daha cesursa diğerinin onu izleyerek elinize yaklaşmaya başlaması da mümkündür.
Ele Alıştırmanın Asıl Amacı Güvendir
Muhabbet kuşunu ele alıştırmak, kuşun üzerine elinizi koyabilmek değildir.
Gerçek başarı, siz yaklaştığınızda kaçmaması ve elinize kendi isteğiyle gelmesidir.
Bir gün parmağınıza çıkar.
Başka bir gün çıkmak istemez.
Bazen sadece yanınızda oturur.
Bunların hepsi normaldir.
Kuşunuza seçim hakkı bıraktığınızda elinizi onu yakalayan bir şey olarak değil, güvenle yaklaşabileceği bir yer olarak öğrenir.
Sabırlı olun, iyi davranışları ödüllendirin ve korktuğu noktada biraz geri dönün.
Muhabbet kuşunu ele alıştırırken en hızlı yol, çoğu zaman acele etmemektir.
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.










