Muhabbet Kuşuna El Sallama Nasıl Öğretilir?
Muhabbet kuşuna “el sallama” olarak görünen ayağını kısa süre kaldırma hareketi öğretilebilir. En güvenli yöntem, kuşun zaten doğal olarak yaptığı ayak kaldırma davranışını yakalamak ve bunu belirli bir işaretle ilişkilendirmektir. Kuşun ayağını parmakla tutup yukarı kaldırmak veya dengesini bozmak gerekli değildir.
Bu hareket çoğu zaman step up davranışından türetilebilir. Kuş parmağa çıkmak için bir ayağını kaldırdığı anda işaretleme yapılır; fakat parmağa tamamen çıkmadan ödül verilir. Zamanla kuş, ayağı kaldırmanın tek başına ödül getirdiğini öğrenebilir.
Kuşun Dengesini Güvende Hissettiği Bir Tünek Seçilmelidir
El sallama çalışmasında kuş tek ayağını kısa süre havaya kaldıracağı için tünek önemlidir. Kaygan plastik yüzey veya sallanan ince dal yerine kuşun ayağını rahat kavrayabildiği sabit bir tünek daha uygundur. Çevrede kanada çarpacak oyuncak olmaması da hareketi kolaylaştırır.
Kuş iki ayağıyla dengeli dururken eğitim başlatılır. Yorgun, uyuklayan veya tüy bakımıyla meşgul bir kuşu çalışmaya zorlamak gerekmez. Kısa dikkat penceresi yeterlidir.
Ayağın İlk Kalktığı An İşaretlenir
Kuş step up için parmağa uzanıyorsa bir ayağını kaldırdığı an clicker, kısa bir işaret sesi veya sabit bir sözcük kullanılabilir. Ardından küçük ödül verilir. İlk aşamada ayağın ne kadar yükseğe kalktığı önemli değildir; yalnızca yerden ayrılması yeterli olabilir.
Birkaç tekrar sonra el biraz daha uzakta tutulabilir. Kuş alıştığı step up hareketini başlatıp ayağını kaldırdığında yine ödüllendirilir. Böylece davranış, parmağa çıkmadan da gerçekleşmeye başlar.
Ayağı Tutup Sallamak Öğretme Yöntemi Değildir
Kuşun parmaklarını kavrayıp ayağını yukarı çekmek, davranışın gönüllü kontrolünü azaltır ve bazı kuşlarda elden kaçınmaya neden olabilir. Eğitimde hedef, kuşun kendi kas hareketini seçmesidir. İnsan yalnız doğru anı işaretler ve sonucu değerli hale getirir.
El İşareti Davranış Ortaya Çıkınca Eklenir
Kuş ayağını kaldırmayı birkaç kez tekrarlamaya başladığında küçük bir el sallama hareketi, ayağı kaldırmadan hemen önce gösterilebilir. İşaret her denemede benzer olmalıdır. Kuş zamanla bu görsel ipucuyla davranış arasında bağlantı kurar.
Sözlü bir komut kullanılacaksa “selam” gibi kısa bir kelime seçilebilir. Önce kelime, sonra el işareti ve ardından kuşun davranışı gelir. Bir süre sonra el işareti küçültülebilir.
Ayağı Havada Tutma Süresi Yavaşça Uzatılabilir
İlk başarı yalnız bir anlık ayak kaldırma olabilir. Kuş hareketi güvenilir biçimde yapıyorsa ödül vermeden önce çok kısa bir an beklenerek ayağın havada kalma süresi artırılabilir. Bu değişiklik küçük tutulmalıdır; bir anda uzun bekleme istemek davranışın kaybolmasına yol açabilir.
Bazı kuşlar ayağı kaldırıp hemen tüneğe koyar, bazıları birkaç saniye tutar. Görsel olarak “sallama” hareketine benzemesi için kuşun ayağını ileri geri oynatması şart değildir. Tek ayağı kaldırma davranışı da yeterli bir hedef olabilir.
Ayak Kullanımında Zorlanma Varsa Numara Eğitimi Ertelenmelidir
Kuş bir ayağını sürekli koruyor, tüneğe basmak istemiyor, şişlik veya kızarıklık gösteriyor ya da yeni başlayan denge sorunu yaşıyorsa bu durum eğitim konusu değildir. Ayağı kullanmaya zorlamak yerine kuşlardan anlayan avian/egzotik veteriner değerlendirmesi daha uygundur.
Normal eğitimde de kuş belirli ayağını kullanmak istemiyorsa zorlamak gerekmez. Amaç simetrik bir gösteri değil, rahat ve gönüllü davranıştır.
Başarıyı Çok Tekrarla Değil Tutarlı İşaretle Güçlendirmek Daha İyidir
Kuş hareketi öğrendiğinde arka arkaya onlarca kez yaptırmak gerekli değildir. Günlük birkaç başarılı tekrar davranışı korumaya yetebilir. Bazen hiç çalışmamak da sorun değildir; numara eğitimi temel bakım ihtiyacı değildir.
Muhabbet kuşuna el sallama öğretmenin en önemli kısmı, ayağı fiziksel olarak yönetmek değil, kuşun doğal ayak kaldırma hareketini doğru anda fark etmektir. İşaret, ödül ve kısa seanslar tutarlı olduğunda hareket zamanla belirgin bir komuta dönüşebilir.
Hangi Ayağın Kullanılacağına Kuş Karar Verebilir
Bazı kuşlar step up başlatırken neredeyse her zaman aynı ayağı öne alır. El sallama eğitiminde kuşun doğal tercihini kullanmak öğrenmeyi kolaylaştırır. Sırf görsel olarak diğer ayağı kullanmasını istediğiniz için tercih etmediği ayağa baskı uygulamak gerekmez. Daha sonra iki ayağı ayrı işaretlerle çalıştırmak istenirse bu, temel davranış oturduktan sonra denenebilir.
Kuşun ayağını kaldırdığı an ile dinlenirken tek ayağa geçmesi de karıştırılmamalıdır. Eğitimde hedef kısa, bilinçli bir komut yanıtıdır; uykuya hazırlanırken ayağını tüylerinin içine çekmesi farklı bir davranış bağlamıdır. İşaret yalnız kuş uyanık ve eğitime katılırken verildiğinde bu ayrım daha net kalır.
Okumaya devam et
Bu rehberi paylaş
Bir kuş sahibine daha ulaşsın.